گروه: شغل
تاریخ: ۱۰:۲۱ :: ۱۳۹۶/۱۰/۲۷
پول‎پاشی شغل ایجاد می‎کند؟

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از خبرنگار راهنمای سفر من، در صحت سخنان ریاست جمهور مبنی بر عدم ایجاد اشتغال با سخن و شعار، شکی نیست اما باید توجه دارا باشند که تجربیات دولت های گذشته به خوبی نشان می دهد که ایجاد اشتغال با پول پاشی هم پژوهشگر نمی توان و در […]

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از خبرنگار راهنمای سفر من، در صحت سخنان ریاست جمهور مبنی بر عدم ایجاد اشتغال با سخن و شعار، شکی نیست اما باید توجه دارا باشند که تجربیات دولت های گذشته به خوبی نشان می دهد که ایجاد اشتغال با پول پاشی هم پژوهشگر نمی توان و در نتیجه، لزوم دارد برنامه دولت در این زمینه به عنوان مبنای تبصره ۱۸ لایحه بودجه ۹۷ هر چه تندتر اصلاح گردد.

حسن روحانی، ریاست جمهور در جلسه ۱۸ دی ماه با وزیر و معاونان وزارت امور اقتصادی و دارایی با اشاره به لایحه بودجه ۹۷ گفت: «در این بودجه تبصره‌هایی پیش‌بینی کردیم که فقر مطلق را نابود کنیم و اگر نمایندگان مجلس نخواهند پای آن بایستند و دست دولت را ببندند، یا باید راه‌حل جایگزین بهتری ارایه دهند و یا خودشان پاسخگوی مردم باشند. دولت صدها ساعت جلسه و کار کارشناسی انجام داده و تبصره‌هایی برای برطرف مشکلات کشور تنظیم کرده هست. دولت برای اشتغال جوانان و برطرف بیکاری ۳۰۰ هزار میلیارد تومان برای ۵ سال پیش رو طراحی کرده هست اما این تصمیم که حاصل کار کارشناسی هست با یک رأی باید از بین برود؟…امروز برای آینده و برطرف بیکاری و فقر و معضلات جامعه اهمیت دارد که به صحنه آمده و سخن بگوییم… مشکلاتی مثل اشتغال و فقر با شعر و شعار حل نمی توان و ما خواهان راه‌حل هستیم». روحانی با اشاره به اهمیت تبصره‌های ۱۴، ۱۸ و ۱۹ به عنوان تبصره های کلیدی بودجه سال آتی، گفت: «اگر این تبصره ها مورد توجه قرار نگیرد، اغراض دولت اجرایی نخواهد گردید و در حقیقت دیگر لایحه بودجه دولت نیست».

ارزیابی لایحه بودجه ۹۷ نشان می دهد که تبصره موردنظر ریاست جمهور در راستای برنامه دولت برای اشتغالزایی وسیع در سال آینده، تبصره ۱۸ این لایحه هست. طبق این تبصره، قرار هست مجموعا ۶۷ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان دربردارنده ۱۷ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان از محل افزایش نرخ حامل های انرژی، ۱۵ هزار میلیارد تومان از محل صندوق توسعه ملی و ۳۵ هزار میلیارد تومان از مراجع شبکه بانکی، «در ﺟﻬﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪ، اﺷﺘﻐﺎل و آﻣﻮزش و ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻛﺎرورزی ﺟﻮاﻧﺎن داﻧﺶ آﻣﻮﺧﺘﻪ داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ» مورد استفاده قرار گیرد. از طرف دیگر هم دولت دوازدهم می خواهد قانون پشتیبانی از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه های روستایی و عشایری که اواسط سال کنونی به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید را در سال ۹۷ اجرایی کند و ۶ هزار میلیارد تومان از محل اعتبارات این قانون به اشتغال روستایی اختصاص دهد.

در نتیجه، مجموع بودجه حدس شده توسط دولت برای اشتغالزایی در سال آینده، ۷۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان هست و طبق سخنان محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت در نشست خبری هفته گذشته، دولت توقع دارد با تخصیص این بودجه و اجرای برنامه های حدس شده در این زمینه، حدود ۱ میلیون و ۳۳ هزار شغل در سال آینده ایجاد گردد و در نتیجه، نرخ بیکاری سال ۹۷ به ۱۱٫۲

در حاشیه نشست خبری ۱۹ دی ماه سخنگوی دولت، جزئیات برنامه پشتیبانی از تولید و اشتغال دولت در سال ۹۷ توسط سازمان برنامه و بودجه منتشز شد، طرحی که قرار هست در صورت تصویب تبصره ۱۸ لایحه بودجه سال آینده، اجرایی گردد. ارزیابی جزئیات این برنامه نشان می دهد که «ایجاد مراجع تامین ارزش پایدار برای اجرای طرح های اشتغال و کاهش هزینه تامین مالی سرمایه گذاری در طرح‌های اشتغال زا و جدید برای ایجاد اشتغال جوانان و فارغ التحصیلان»، روح حاکم بر سیاست‌های موردنظر دولت دوازدهم در راستای اشتغال هست و این مبحث صراحتا در متن برنامه عرضه شده توسط سازمان برنامه و بودجه اشاره شده هست (شکل زیر). در نتیجه به نظر می آید دولت دوازدهم هم می خواهد سیاست های نامطلوب و شکست خورده دولت های گذشته در راستای اشتغالزایی که همان «اشتغالزایی از طریق پول پاشی» هست را دنبال کند و در نتیجه، حدس می گردد اغراض موردنظر دولت در این زمینه پژوهشگر نگردد.

قسمتی از برنامه پشتیبانی از تولید و اشتغال دولت در سال ۹۷ (منتشر شده در حاشیه نشست خبری هفته گذشته سخنگوی دولت)

گفتنی هست ایجاد اشتغال از طریق تزریق پول و تخصیص تسهیلات (پول پاشی)، وجه مشترک طرح‌های «خوداشتغالی»، «ضربتی اشتغال»، «بنگاه‌های زودبازده» و «رونق تولید» در دولت‌های قبل بوده هست. مطابق بررسی‌های نهادهای معتبر مثل مرکز پژوهش‌های مجلس، اجرای این طرح‌ها در دو دهه گذشته به انحراف مراجع و تسهیلات انجامیده و اغراض اشتغال‌زایی آنان با شکست رو به رو شده هست. در حقیقت، سردرگمی و نبود برنامه­ریزی مناسب در توزیع مراجع و تخصیص تسهیلات موجب به هدر رفتن بخش بسیاری از این مراجع در پروژه­ های بی­ نتیجه و یا استفاده وسیع از این تسهیلات در فعالیت­های غیر مولد و سوداگرانه شده هست و نمود آن را در ضعف دریافت کنندگان این تسهیلات در بازپرداخت آن‌ها میتوان ندید.

در مجموع، در صحت سخنان ریاست جمهور مبنی بر عدم ایجاد اشتغال با سخن و شعار، شکی نیست اما لزوم دارد وی به این نکته با اهمیت هم توجه دارا باشند که تجربه طرح های شکست خورده دولت های گذشته در راستای اشتغالزایی به خوبی نشان می دهد ایجاد اشتغال با پول پاشی هم پژوهشگر نمی توان. در نتیجه انتظار می رود دولت هر چه تندتر نسبت به اصلاح برنامه خود برای اشتغالزایی وسیع در سال آینده اقدام نماید تا دیگربار شاهد عدم تحقق قایل ملاحظه اغراض این برنامه و انحراف وسیع مراجع و تسهیلات به دستاویز اشتغالزایی نباشیم.