گروه: اخبار
تاریخ: ۱۰:۰۵ :: ۱۳۹۶/۱۰/۲۷

روزنامه هفت صبح – احمد رنجبر: همراه با شبنم مقدمی در مورد فیلم کودکانه «شکلاتی» که روزهای انتهایی اکران را سپری می کند. از او در مورد مواجهه بازیگران حرفه ای با سینمای کودک، چگونگی دستیابی به دنیای بچه ها، دشواری های کار در این ژانر، مشکلاتی که در تولید و اکران این دست فیلم […]

روزنامه هفت صبح – احمد رنجبر: همراه با شبنم مقدمی در مورد فیلم کودکانه «شکلاتی» که روزهای انتهایی اکران را سپری می کند. از او در مورد مواجهه بازیگران حرفه ای با سینمای کودک، چگونگی دستیابی به دنیای بچه ها، دشواری های کار در این ژانر، مشکلاتی که در تولید و اکران این دست فیلم ها وجود دارد و… تا اینجای سال سه فیلم از شبنم مقدمی اکران شده با سه دنیای تماما متمایز.

« چالش مقدمی در این فیلم گفت وگو با لهجه ترکی و ترسیم شمایلی باورپذیر از یک زن خانه دار، با مختصات زنان سال های دهه شصت هست. از این بازیگر تابستان سال کنونی کمدی «اکسیدان» اکران گردید که هم کلی حاشیه داشت و هم به فروش ۱۱ میلیارد تومانی دست یافت.  نقشی که مقدمی در فیلم حامد محمدی بازی می کند، تفاوتی بنیادی با نقش های کارنامه اش دارد.
  خانم مقدمی از یک ماه گذشته فیلم کودکانه «شکلاتی» را روی پرده دارد. چالش بنیادی او در فیلم سهیل موفق، شکل دادن به نقشی هست که اقتدار، مادرانگی، جذابیت و رنگی از کودکی داشته باشد. مقدمی به خوبی از پس ریزه کاری نقش برآمده و البته این کوشش در جشنواره کودک اصفهان به چشم داوران آمد.    او به علت «شکلاتی» دیپلم افتخار خوب ترین بازیگر را کسب کرد.   چرا که با کودک سر و کارم فتاد
 فیلم اکسیدان
  در مورد این فیلم با شبنم مقدمی گفت و گو کرده ایم و علاوه بر آن نقبی زده ایم به وضع سینمای کودک، چرایی کمرنگ بودن بازیگران چهره در فیلم های کودک و چند نکته دیگر. این را هم اضافه کنیم که شبنم مقدمی «درساژ» و «خجالت نکش» که دو فیلم با دو مبحث تماما متمایز می باشند را بازی کرده تا روند تنوع کارنامه اش ادامه داشته باشد. در کارنامه شما فیلم و نقش متنوع، فراوان دیده می گردد ولی جای یک فیلم کودک (که تمام و نهایت برای این گروه سنی باشد) تهی بود.

هنگامی سهیل موفق پیشنهاد داد، می خواستید کارنامه تان را تکمیل کنید یا واقعا دلتان با بچه ها بود؟قطعا و صد در صد دلم با بچه ها بود و هست، من برای تکمیل کارنامه و پرونده ام، کاری را که دوست نداشته باشم، انجام نمی دهم. هنگامی سهیل موفق پیشنهاد داد، می خواستید کارنامه تان را تکمیل کنید یا واقعا دلتان با بچه ها بود؟
بچه ها را دوست دارم و کارکردن برایشان و کنارشان برایم لذت بخش هست. از طرفی هم، نیت گروه سازنده این بود که فیلمی بسازد که بچه ها از دیدن آن لذت ببرند و چیزی هم یاد دریافت کنند، این هدف را دوست دارم، اگر چه به رغم همه زحمات، فیلم به موقع و درست دیده نشد. طبعا بازیگر به عنوان یکی از عناصر کلیدی و با اهمیت، هنگامی جلوی دوربین یک فیلم کودکانه می رود باید به فرمان زبانی برسد که ابتدا مورد پسند کودکان باشد.

دنیای شخصیت را چگونه پیدا کردید؟راستش این هست که دریافتن دنیای درون بچه ها، برایم سخت نیست، کودکانگی هایم را محافظت کرده ام و اذن ندادم که عبور ایام، و دشواری بزرگسالی کودک درونم را بکشد. دنیای شخصیت را چگونه پیدا کردید؟
در نتیجه به گفته مولانا «چونک با کودک سر و کارم فتاد/ هم زبان کودکی باید گشاد» را بلدم. توان دارید از بچه هایی که در «شکلاتی» با من بودند بپرسید. کاراکتری که بازی می کنید ابتدا شخصیتی جدی و با اقتدار هست که مقررات چارچوب بندی شده اش نسبتی با دنیای سرخوش و رهای کودکان ندارد.
 چرا که با کودک سر و کارم فتاد فیلم شکلاتی
آرام آرام اما با بچه ها همراه می گردد و گویی یکی از آنان هست. پروسه عوض شدن تدریجی شخصیت را می گردد توی بازی تان دید. برداشت ما درست هست که این نوع بازی سهل و ممتنع هست؟نه برداشت تان درست نیست! و سهل و ممتنع در بازیگری وجود ندارد. برداشت ما درست هست که این نوع بازی سهل و ممتنع هست؟
درمورد بازیگری به معنای حرفه ای و صحیح آن حرف می زنیم البته. شخصیتی که طراحی کرده بودم، درواقع کوشش می کرد، به شکلی مفاهمه با کودکانی که به هر سبب با آنان سر و کار داشت برسد. اما اگر دقت کرده باشید، خانم مرمری قصه، کودکی پنهانی در گفتار و رفتارش هست، که اهتمام در کنترل آن دارد. پیش از این تجربه همبازی شدن با بچه ها را داشته اید اما دنیای «شکلاتی» متمایز هست.


من خودم را در دنیای بچه ها رها می کنم و با آنان و دنیای شان یکی می شوم، غیر از این باشد، با کودک و برای کودک کار کردن امکان ندارد. احتیاج به یادآوری نیست که حساسیت ها در فیلم های کودکانه دوچندان هست.

تاثیری عمیق روی بچه ها دارد… احیانا با این دغدغه رو به رو بودید یا خودتان را به کارگردان سپردید؟همه مواردی که اشاره کردید، چه در زمان دورخوانی های پیش از آغاز فیلمبرداری با سهیل موفق و چه پیش از آن در زمان نگارش متن، مورد توجه مخصوص قرار داشت. احیانا با این دغدغه رو به رو بودید یا خودتان را به کارگردان سپردید؟
حواس مان جمع بود که جمله ای، رفتاری، یا نکته ای وجود نداشته باشد که کوچکترین تاثیر منفی بر بچه ها و دنیایشان بگذارد. این حساسیت ها در تمام طول فیلمبرداری وجود داشت. «شکلاتی» چند مشخصه دارد.
 چرا که با کودک سر و کارم فتاد 
« نکته با اهمیت آن، کوشش برای دادن اعتماد به نفس به بچه ها هست. این مدل فیلم ها در هالیوود فراوان ساخته می گردد. قطعا موافقید که بچه های ما به این دست فیلم ها بیشتر از پیش احتیاج دارند، درست هست؟بله با شما موافقم، همان طور که می دانیم امروزه دسترسی به فرآورده ها فرهنگی بیگانه، اقسام فیلم و کارتون برای بچه ها، به راحتی محتمل هست؛ فیلمی که ما برای کودک تولید می کنیم، درواقع باید آنقدر کیفیت داشته باشد که بتواند آنان را جذب کند، تا کمتر سراغ نمونه های بیگانه بروند. قطعا موافقید که بچه های ما به این دست فیلم ها بیشتر از پیش احتیاج دارند، درست هست؟
رقابتی که خودمان هم می دانیم، امکان ندارد اما می گردد تا جایی که در توان مان هست، کوشش کنیم تا چشم و نظر کودکمان را به سمت و سوی آثاری جذب و جلب کنیم که از دل فرهنگ خودمان بیرون آمده. اتفاق مثبت دیگر اینکه «شکلاتی» از بازیگران حرفه ای نظیر شما بهره گرفته.
  
دو مرتبه هم این مدلی هست که آن طرف فراوان کاربرد دارد ولی سینمای کودک ما گویی ابا دارد سراغ بازیگر حرفه ای و مطرح برود. به نظر شما سبب این نگرش چیست و چه پیامدی دارد؟من نپذیرفته ام که سینمای کودک سراغ بازیگر حرفه ای نمی رود، اگر مرور کنیم با هم، حضور حرفه ای ترین ها را شاهد هستیم؛ خانم سوسن تسلیمی، خانم معتمدآریا، آقای کیانیان و خیلی های دیگر. به نظر شما سبب این نگرش چیست و چه پیامدی دارد؟
البته، اینکه سینمای کودک، به رغم همه شعارها رونق سال های قبل را ندارد، شاید موجب شده سازندگان کمتر به خود اذن پیشنهاد دادن به حرفه ای ها را بدهند… سهیل موفق هنگامی پیشنهادش را با من مطرح  کرد، با این چشم انداز همراه بود که قرار هست با ساخت این فیلم قدم مثبتی برداریم برای برگشت به دوران طلایی سینمای کودک، وقتی که «گلنار» و «پاتال» و «سفر جادویی» و. برای بچه ها ساخته می گردید…   فیلم با تعداد اندکی سینما، در مدت کوتاهی که دربردارنده زمان آلودگی هوای تهران و زمین لرزه کرمانشاه و تهران و… هم می گردید، اکران گردید و آنقدر که انتظار می رفت دیده نشد… به هر حال فیلمی که در جشنواره کودک، ۹ سانس خارق العاده گرفته بود، باید بیشتر از این مورد توجه قرار می گرفت. خب، منِ بازیگر، اگر بارِ بعد پیشنهاد فیلم کودک داشته باشم، قطعا به این فکر خواهم کرد که زحمتی که می کشم آیا هدر نمی توان؟ قطعا می دانید بودجه ای که فیلم های کودک دارند، آنقدری نیست که بازیگر حرفه ای بتواند دستمزد حقیقی اش را دریافت کند، در نتیجه، کارکردن در فیلم سینمایی برای کودکان، برای بازیگر به قولی نه دنیا دارد و نه آخرت!  پیش از شکلاتی هم فیلم کودک دارم. خب، منِ بازیگر، اگر بارِ بعد پیشنهاد فیلم کودک داشته باشم، قطعا به این فکر خواهم کرد که زحمتی که می کشم آیا هدر نمی توان؟ قطعا می دانید بودجه ای که فیلم های کودک دارند، آنقدری نیست که بازیگر حرفه ای بتواند دستمزد حقیقی اش را دریافت کند، در نتیجه، کارکردن در فیلم سینمایی برای کودکان، برای بازیگر به قولی نه دنیا دارد و نه آخرت!  چرا که با کودک سر و کارم فتاد
 راستی به چه سبب تا پیش از «شکلاتی» فیلم کودک بازی نکرده بودید؟ و اگر پیشنهاد باشد اولویت اولتان برای پذیرش هست یا نه؟
قصه من و دوچرخه بابام به کارگردانی فیاض موسوی، در همین جشنواره کودک هم بود در چند جشنواره جهانی هم خوش درخشید. من هم پاداش سرو نقره ای خوب ترین بازیگر تلویزیون را آن سال گرفتم برای همین فیلم. درمورد حضور دو مرتبه در فیلم های سینمای کودک هم راستش، امید دارم سینمای کودک به شکلی احیا گردد که نظیر سال هایی که «مشق شب» و «باشو غریبه کوچک» و «گلنار» و «خانه دوست کجاست» و. تولید می گردید، دل همه مان بلرزد برای حضور در این فیلم ها… اصولا از آن دسته بازیگرانی هستم که کوشش می نمایم با کارگردانم به همکاری برسم.

اصولا با سهیل موفق برای رسیدن به شرایط مطلوب چالش داشتید؟
سهیل موفق، سینمای کودک را خیلی خوب می شناسند. درواقع فرزند همین سینماست پس تماما برای بازیگر قابل اعتماد بود. دسترسی بچه ها به فیلم و سریال های روز ساده شده و قاعدتا سلیقه شان عوض شدن کرده و سخت پسند شده اند.
 چرا که با کودک سر و کارم فتاد کودکی شبنم مقدمی

در این شرایط به عنوان یک بازیگر مالک تجربه، سینمای ما برای بچه ها چه کار توان دارد بکند؟فیلم ها و کارتون های روز را تا جایی که محتمل باشد می بینم. در این شرایط به عنوان یک بازیگر مالک تجربه، سینمای ما برای بچه ها چه کار توان دارد بکند؟
بنظرم آن کسی که توان دارد فکری درمورد این قضیه کند و راهکاری عرضه دهد، بازیگر نیست! این مبحث بسیار اهمیت دارد و باید گروهی کارشناس زبده روی آن کار کنند، تا همین حال هم دیر کرده ایم! چیزی که مسلم هست، اینکه سالی یک بار یک جشنواره ای برگزار گردد، نامش «کودک» باشد، عده ای فیلم هم که به هزار دشواری خود را به آنجا رسانده اند، در چند نوبت محدود اکران گردند و پس از ان یا نمایش عمومی نگیرند و یا با تعداد محدودی سینما اکران گردند، نمی توان راه مبارزه با این همه محصول فرهنگی بیگانه که از در و دیوار می ریزند روی سر بچه های ما!

خانم مقدمی، ارتباط تان با فیلم های کودک روز دنیا و به صورت مشخص انیمیشن چگونه هست؟
گفتم که کودکی هایم هنوز زنده اند.

همسفر با بچه ها
ستاره هایی که فیلم کودک بازی کرده اند؛ حضورشان چه تاثیری داشته هست؟

فاطمه معتمدآریا
معتمد آریا هنگامی هم به عنوان بازیگری مطرح شناخته می گردید، چند باری به سینمای کودک گریز زد که حاصلش سه فیمل سینمایی گردید: «کلاه قرمزی و پسرخاله، یکی بود یکی نبود و کلاه قرمزی و سروناز» در این سه فیلم هم نقش او پررنگ هست و هم با نوع بازی اش قسمتی از موفقیت فیلم ها را رقم زده. کیفیت بازی او نیز بالا هست و نقش در زمینه درک کودکانه هست.  سال ۸۰ و در حالی که لیلا حاتمی به عنوان چهره های دوست داشتنی شناخته می گردید، مرضیه دوست داشتنی برای فیلم «مربای شیرین» سراغ او رفت. چرا که با کودک سر و کارم فتاد

لیلا حاتمی
این فیلم طبق داستان هوشنگ مرادی کرمانی ساخته گردید. حاتمی در «مربای شیرین» نقش مادر بچه ای باهوش را بازی می کرد و بازی اش باید هم در تقابل با بچه فیلم و هم برای بچه هایی که بیننده آن می باشند، طبق نرمال باشد.
 چرا که با کودک سر و کارم فتاد  
ترانه علیدوستی
قرار بود نخستین انیمیشن- رئال سینمای ایران فیلم مخصوص گردد اما نشد. با این وجود ترانه علیدوستی برای بازی رد آن وسوسه گردید و یکی از نقش ها را قبول کرد. فیلم مورد توجه قرار نگرفت و بازی علیدوستی مبدل به یکی از بدترین های کارنامه اش گردید. عبور نیکی کریمی و حمید فرخ نژاد هم به سینمای کودک افتاده هست.
 چرا که با کودک سر و کارم فتاد  
کریمی و فرخ نژاد
این دو بازیگر سال ۸۸ در فیلم «همبازی» بازی کردند که غلامرضا رمضانی کارگردانی اش را برعهده داشت. جواد عزتی هم در فیلم بود اما آن زمان هنوز به موقعیت امروز نرسیده بود. با این وجود بار کمدی فیلم را بر دوش کشید و عامل جذابیت آن بود. کوشش کریمی و فرخ نژاد در «همبازی» به ثمر نشست و آنان موفق شدند در زمینه دغدغه و منظور فیلم بازی کنند؛ در نقش یک زن و شوهر.
 چرا که با کودک سر و کارم فتاد  
امین حیایی
این فیلم طبق قصه های عامیانه ساخته و حیایی نقش آقا موشه را بازی می کرد. او در جان دادن به نقش موفق عمل کرد و بازی اش در این نقش فانتزی پذیرفتنی بود. «آهوی پیشونی سفید» از بازیگران مطرح دیگری نظیر محمدرضا شریفی نیا، گوهر خیراندیش و امین زندگانی بهره می برد. «     .  چرا که با کودک سر و کارم فتاد