تاریخ: ۱۱:۵۲ :: ۱۳۹۶/۱۰/۲۶

عصر ایران؛ یوسف ناصری- مبحث گرم شدن دمای سطح کُره زمین یا گرمایش جهانی، گرچه با دیرکرد اما در نهایت مدتی هست که در کشور ما در مورد آن بحث می گردد و یکی از عوامل جدی شدن بحث در این زمینه، کاهش بارندگی هست. کارشناسانی ایران، کاهش بارندگی را به گرم شدن کره زمین […]

عصر ایران؛ یوسف ناصری- مبحث گرم شدن دمای سطح کُره زمین یا گرمایش جهانی، گرچه با دیرکرد اما در نهایت مدتی هست که در کشور ما در مورد آن بحث می گردد و یکی از عوامل جدی شدن بحث در این زمینه، کاهش بارندگی هست.

کارشناسانی ایران، کاهش بارندگی را به گرم شدن کره زمین و عوض شدن اقلیم نسبت می دهند. در دنیا، دیدگاه های مختلفی در مورد دلیل گرم شدن زمین وجود دارد. بعضی دلیل را در افزایش گازهای گلخانه ای من جمله دی اکسید کربن و متان می دانند.

گاز سمی دی اکسید کربن یا گاز کربنیک(CO2) به علت استفاده سوخت های فسیلی من جمله نفت و بنزین هست و این گاز وارد جو زمین می گردد و گرما را به خود جذب می کند.

گاز متان، یکی دیگر از گازهای گلخانه ای و سمی هست که توسط حیوانات نشخوار کننده من جمله گاو تولید می گردد و بر این اساس گفته شده اگر گوشت قرمز کمتری تولید و استفاده گردد، گرم شدن کره زمین آرام تر به وقوع می پیوندد.

نقش استفاده سوخت فسیلی در عوض شدن آب و هوای ایران/در دوره 100 هزار ساله افزایش دما هستیم

در این میان، رونالد ترامپ، ریاست جمهور فعلی ایالات متحده آمریکا به صورت کامل مبحث گرم شدن کره زمین را کذب و فریب می داند. ترامپ بعد از وقوع سرمای شدید در آمریکا و بارش برف در روزهای گذشته، با تمسخر گفت گرمای مدعایی در گرم شدن زمین را برای از بین بردن سرما استفاده نماییم.

همین مبحث گرم شدن کره زمین، کانون گفت و گوی عصر ایران با دکتر بهلول علیجانی، اقلیم شناس و مدرس دانشگاه گردید. علیجانی، در سال ۱۳۶۰ دکترای جغرافیا(گرایش اقلیم شناسی) از دانشگاه ایالتی میشیگان آمریکا دریافت نمود.

علم آب و هوا شناسی یا اقلیم شناسی، آب و هوای هر منطقه را ارزیابی و تاثیر آن را بر زندگی آدم ها و موجودات بیان می کند.

دکتر علیجانی کتاب ها و مقالات متعددی در راستای خشکسالی و آب و هوای ایران و منطقه های متفاوت کشورمان دارد. گفت و گوی عصر ایران با دکتر بهلول علیجانی در مورد گرم شدن کره زمین را مطالعه می کنید.
***
**بر اساس گفت وگو های وزیر نیرو، از اول پاییز سال کنونی به بعد میزان بارندگی کاهش شدیدی داشته و نسبت به دوره دراز مدت ۳۰ ساله، حدود ۵۸ درصد کاهش میزان بارندگی اتفاق افتاده هست.
علاوه بر این سرپرست گروه پژوهشی عوض شدن اقلی مرکز ملی اقلیم شناسی در سال ۱۳۹۲ عنوان کرده بودند تا ۹۰ سال دیگر میزان بارش کاهش خواهد داشت و افزایش دما را خواهیم داشت.
با توجه به این که شما در حوزه اقلیم شناسی تحصیل کرده و تحقیقات بسیاری در مورد اقلیم شناسی و آب و هوا شناسی ایران داشته اید، واقعا مبحث عوض شدن اقلیم و تحولات اقلیمی یک خطر جدی هست؟

– -از نظر جدی بودن که جدی هست. عوض شدن اقلیم، جدی هست و هوا دارد گرم می گردد. بارندگی، دارد کم می گردد. اکنون این که مقدار آن چقدر هست، روی این بخش، اختلاف نظر وجود دارد.

برای مثال، بیان می کنند اگر یک درجه دما افزایش پیدا نماید، بارندگی ۱۵ درصد کم می گردد یعنی به طور مثال تا سال ۲۰۵۰ میلادی و با فرض دو درجه گرمتر شدن، محتمل هست ۳۰ درصد بارندگی کُل ما کم گردد.

البته در چند ماه پیش که بارندگی ناچیزی داشته ایم، واقعا خیلی استثنایی هست. اما به طور کلی، ما با کاهش بارندگی رو به رو هستیم و افزایش دما. این دیگر ثابت شده هست طبق مطالعاتی که تا اکنون انجام شده.

نقش استفاده سوخت فسیلی در عوض شدن آب و هوای ایران/در دوره 100 هزار ساله افزایش دما هستیم

**در سال ۲۰۱۶ آقای ترامپ در وقتی که کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود بحث گرم شدن زمین را به تمسخر می گرفت. جدیدا و همزمان با سرمای شدید در آمریکا که دربرخی ایالت های آن کشور حتی یک و نیم متر برف آمد، آمریکا آمده بود، باز ترامپ در توئیتی ضمن تمسخر مبحث گرم شدن کره زمین اعلام نمود قصد داشتند آمریکا هزاران میلیارد دلار برای مبارزه با گرمایش جهانی پول خرج کند.
علی رغم این که خوب ترین دانشگاه های دنیا در آمریکا می باشند و در رده بندی های بین المللی، دانشگاه های آمریکا طبق معمول رده های بالا را دارند، چگونه هست این دانشگاه ها و دانشمندان بسیاری که آمریکا دارد توان ندارند دولت آمریکا را قانع کنند که تغییراتی بنیادی دارد اتفاق می افتد؟

– -آنچه که اقلیم شناسان در سطح جهان یا در داخل ایران بیان می کنند طبق پژوهش ها انجام شده هست. الان در سطح جهانی، عوض شدن اقلیم را مرکزی به اسم «هیات بین الدول عوض شدن اقلیم» پایش می کند. طبق گزارش پنجم که در سال ۲۰۱۳ منتشر گردیده تا ۹۵ درصد اطمینان گفته اند هوا گرم می گردد.

این مربوط به اقلیم شناسان هست. اما در جهان به این بزرگی، می باشند آدم های بسیاری که نظرات مختلفی عرضه می کنند. نظرهای این اشخاص، یا منشاء سیاسی دارد یا متاثر از عوامل دیگر هست. نه تنها مدیرانی نظیر آقای ترامپ، حتی دانشمندانی هم می باشند که بیان می کنند عوض شدن اقلیم، وجود ندارد.

همه اینها نظر و نظریّه هست و مطرح می نمایند ولی ما اقلیم شناسان می گوییم هوا دارد گرم می گردد. همه خواهند دید هوا دارد گرم می گردد.

*چرا بعضی از دانشمندان هم گرم شدن زمین را باور ندارند و بیان می کنند این تحولات به صورت طبیعی اتفاق می افتد؟

–ما اگر دوره ۴۰۰ هزار سال پیش را مد نظر داشته باشیم و روند طبیعی گرمای زمین را ارزیابی کنیم، شاهد هستیم هر ۱۰۰ هزار سال یک دامنه بالارو دارد و ۱۰۰ سال بعدی، دامنه پایین رو می باشد. الان ما در دامنه بالاروی کره زمین هستیم. یعنی به صورت طبیعی، دمای کره زمین، افزایش پیدا می نماید.

آن افزایش طبیعی، روند ملایمی دارد و اکوسیستم های طبیعی، خودشان را با آن روند ملایم هماهنگ می کنند. اما از دهه ۱۹۷۰ به بعد، این روند طبیعی به علت فعالیت های آدم ها، از حالت طبیعی خارج شده و سرعت پیدا کرده هست.

سرعت آن تحولات، اینقدر زیاد شده که اکوسیستم ها[جامعه دربردارنده گیاهان و میکروارگانیزم ها و حیوانات] و محیط طبیعی کره زمین، توان ندارند با این تحولات، هماهنگ باشند. بنابراین خدشه خواهند دید وگرنه سخن آنان درست هست ولی ما می گوییم الان روند افزایش، خیلی تندتر از آن حالت طبیعی شده و این مشکلات ایجاد شده.

*دامنه ۱۰۰ هزار ساله بالارو در گرم شدن طبیعی کره زمین از چه زمانی آغاز شده؟

–بر اساس سندهای تاریخی، این مبحث گفته شده و از ۸۰ هزار پارسال یا ۹۰ هزار سال پیش به این طرف، دما روند افزایشی دارد.

*یعنی ۱۰ هزار سال بعد یا ۲۰ هزار سال بعد، دمای کره زمین تا حدودی کاهش پیدا می نماید؟

–نمی توانیم بگوییم کاهش پیدا می نماید. محتمل هست چنین وضعی اتفاق افتد.

نقش استفاده سوخت فسیلی در عوض شدن آب و هوای ایران/در دوره 100 هزار ساله افزایش دما هستیم

*بر اساس همان روند پایین رو مربوط به میزان گرمای کره زمین که می گویید، چگونه؟

–بله. با آن مشی گذشته، محتمل هست ۱۰ هزار سال یا ۱۵ هزار سال بعد، روند کاهشی آغاز گردد. البته اگر ما آدم ها، مداخله نکنیم و زمین، فرایند عادی خودش را طی کند. اگر زمین را به حالت طبیعی خودش بگذاریم، آن روند کاهشی آغاز خواهد گردید.

الان ما می گوییم آن روند طبیعی تحولات، سرعت پیدا کرده و ما با مشکل رو به رو شده ایم.

**آقای ترامپ معتقد است که بحث گرم شدن زمین صحیح نیست و باید صنعت های زغال سنگ و نفت توسعه پیدا نماید. بر طبق آماری هم که عرضه شده طی حدود ۱۰۰ سال موخر، به علت انقلاب صنعتی، سطح کره زمین یک درجه سانتی گراد افزایش پیدا کرده هست.
دمای سطح زمین که یک درجه سانتی گراد افزایش پیدا کرده، به نظر شما، آیا عموما به علت استفاده انرژی فسیلی هست؟

– -بله. منحصرا به علت فعالیت های انسانی هست. یعنی هیچ نوع فعالیت طبیعی در این ۱۰۰ سال گذشته اتفاق نیفتاده که بگوییم نظیر دوران چهارم زمین شناسی[از یک میلیون پارسال آغاز شده است] گاز کربنیک، خیلی زیاد شده و آتشفشان ها فعالیت شدید داشته اند یا گرد و غبارهای کیهانی، خیلی شدید بوده.

اتقاقاتی طبیعی نظیر آن زمان رخ نداده هست. این افزایش یک درجه ای، منحصرا به علت فعالیت های آدم ها و عموما استفاده سوخت فسیلی هست.

**از جمله عواملی که به عنوان ایجاد کننده گازهای سمی و گلخانه ای «متان» اسم می برند پرورش دام هایی نظیر گاو هست و علاوه بر این آتش سوزی جنگل ها. یک دلیل دیگر هم بیان می کنند آتش فشان هایی که الان فعال می باشند. قسمت این عوامل چقدر هست در مقابل تاثیر انرژی و سوخت فسیلی؟

– قسمت این عوامل چقدر هست در مقابل تاثیر انرژی و سوخت فسیلی؟-ما اگر بخواهیم قسمت این عوامل را قیاس کنیم، قسمت گاز متان در قیاس با گاز کربنیک، خیلی پایین هست. اگر ما می خواهیم مشکل گرمایش زمین را حل نماییم معنایش این نیست که فوراً برویم فعالیت کشاورزی و دامداری را محدود کنیم.

ما باید جلوی تولید سوخت فسیلی را دریافت کنیم. چون عموما گاز کربنیک ایجاد می کند و قسمت متان در گرمایش زمین، خیلی پایین هست.

**حدود ۱۹۰ کشور به توافق محیط زیستی پاریس پیوسته اند برای کاهش گازهای سمی. به چه سبب آمریکا در ماه های موخر اعلام نمود که از این توافق نامه خارج می گردد و به چه سبب جدی هست در این که فعالیت های صنعت های نفتی و زغال سنگ را توسیع بدهد؟

– به چه سبب آمریکا در ماه های موخر اعلام نمود که از این توافق نامه خارج می گردد و به چه سبب جدی هست در این که فعالیت های صنعت های نفتی و زغال سنگ را توسیع بدهد؟-ما اقلیم شناسان می گوییم در ارتباط با عوض شدن اقلیم، دو موظف هستیم. یک وظیفه این هست که مسئولان و روسای کشورها را قانع کنند که برنامه ها را هماهنگ با عوض شدن اقلیم تهیه کنند. یک وظیفه هم این هست که مردم عادی را قانع و آگاه کنند که با توجه به عوض شدن اقلیم، زندگی خود را اصلاح کنند.
مسئولان یا ریاست های کشورها، همیشه حربه ای به اسم منفعت های ملی دارند. بیان می کنند این کار، به منفعت های ملی ما آسیب می زند. به طور مثال آقای ترامپ می گوید من حاضر نیستم این پول را بدهم.

نقش استفاده سوخت فسیلی در عوض شدن آب و هوای ایران/در دوره 100 هزار ساله افزایش دما هستیم

در معاهده پاریس، قرار هست کشورهای مدرن به کشورهای دیگر مساعدت کنند که این کشورها خودشان را اصلاح کنند و بالا بیایند. چون بدون مساعدت کشورهای توسعه یافته، خیلی سخت هست.

سوخت های فسیلی برای توسعه بیشتر کشورها لازم هست ولی کشورهای مدرن بیان می کنند شما این سوخت را طوری استفاده کنید که گاز کربنیک بسیاری تولید نکند. در حالی که تحقق این مبحث، احتیاج به صنعت های مدرن و اصلاح روش های موجود دارد که هزینه می بَرد.

آقای ترامپ می گوید من نمی خواهم در چارچوب معاهده پاریس، پول بدهم و نمی خواهم مساعدت کنم. به گفته سرشناس می گوید به من چه ربطی دارد که جهان، آتش می گیرد من می خواهم برای خودم زندگی کنم. مفهوم گفت وگو ترامپ، این هست.

**شما از سال ۱۳۵۵ تا سال ۱۳۶۰ برای تحصیل در مقطع ها فوق لیسانس و دکترا در آمریکا حضور داشته اید و با آنجا اشنایی کامل دارید.
این همه دانشمندی که در آمریکا فعالیت دارند چگونه موجب گردیدند دولت اوباما برای تهیه توافق پاریس در جهت کاهش گازهای سمی در جهان فعال باشد ولی دولت بعدی تماما متمایز مشی می کند و متخصص ها و دانشمندان قادر نبوده اند دولت آمریکا را برای ادامه فعالیت در راستای مبارزه با گرم شدن زمین قانع کنند؟

– -این همه دانشمند منحصرا گفت وگو می کنند و توان ندارند دولت را ملزم به انجام کار خاصی کنند. مسئولان با توجه به شخصیت و زمینه فکری خودشان، باید هماهنگ گردند. به طور مثال آقای اوباما، هماهنگ بوده و الان آقای ترامپ می گوید من نمی خواهم و به طور مثال صرفه اقتصادی، خیلی با اهمیت تر از این هست که یک وضع بهبود و ایده آل در سطح جهان ایجاد گردد.

این مطلبو از دست ندید!  ورودی های پایتخت طبیعت ایران ساماندهی می گردد

دانشمندان و هیات بین الدول تغیییر اقلیم(IPCC) تا مدیریت آمریکا را قانع کنند چندین سال طول می کشد. شاید هم آن موقع، آقای ترامپ، دیگر ریاست جمهور نباشد.

باید به آرامی، این اشخاص قانع گردند که این کار در سطح جهان صورت پذیرد. در حالتی که معاهده پاریس عملی نشود، محتمل هست تا سال ۲۱۰۰ میلادی، افزایش دما ۴ درجه گردد و این یعنی جهنم.

*این که به طور مثال در بدترین حالت سطح کره زمین ۴ درجه افزایش پیدا نماید عملا هوای سطح شهرهای ما چگونه می گردد؟

–برای مثال محتمل هست بعضی بگویند به علت یک درجه گرم شدن هوا اینهمه داد و بیداد راه انداخته اند یک درجه گرما که چیزی نیست.

اما ما می گوییم مشی طبیعیت، به صورت استاندارد هست. یعنی در بیشتر مورد ها و بیشتر از ۹۵ درصد مورد ها، در محدوده میانگین هست. کمتر از ۵ درصد یعنی دو و نیم درصد از مورد ها، دما خیلی بالا می رود نظیر تابستان های خیلی گرم یا دو و نیم درصد از مورد ها، دمای خیلی پایین داریم.

یکی از خصوصیات عوض شدن اقلیم، این هست که اگر میانگین دمای کره زمین، یک درجه افزایش پیدا نماید روزهای بسیار گرم تابستان، خیلی زیاد می گردد و نظیر ماه های موخر بارندگی نداریم.

نقش استفاده سوخت فسیلی در عوض شدن آب و هوای ایران/در دوره 100 هزار ساله افزایش دما هستیم

در شرایط عوض شدن اقلیم، خشکسالی ها و امواج گرما زیاد تر می گردد و سیلاب ها زیاد تر می گردند. به همین سبب هست که می گوییم عوض شدن اقلیم، معضل هست.

*در هفته های موخر که بارش برف بسیاری در آمریکا اتفاق افتاده هست آیا این مقدار بارش حالت تماما غیر طبیعی دارد و نسبت به میانگین دراز مدت بارش آن کشور یا بارش های کنونی قاره اروپا نسبت به میانگین بارش اروپا فاصله بسیاری دارد؟

–غیر طبیعی نیست. برای این که ایالت های شمالی آمریکا، تجربه بارش برف های سنگین دارند. این که الان هم در آمریکا سرما هست، غیر طبیعی نیست.

*پس به باور شما، سبب یا توجیه آقای ترامپ، در مورد سرد شدن هوا منطقی نیست؟

–دلیل آقای ترامپ، منشاء و ریشه سیاسی دارد و نه علمی. او منفعت های سیاسی خودش را می بیند. در سال های آینده آمریکا و روسیه و کانادا در قطب شمال مشکل خواهند داشت. چون یخ های قطبی، ذوب می گردد و خشکی هایی در قطب شمال بیرون می آید. آن خشکی هایی که از زیر یخ های قطبی بیرون می آیند بین این سه کشور منشاء اختلاف می گردد.

**علاوه بر تاثیر منفی گازهای سمی در گرم شدن زدن، فعالیت خورشید کم و زیاد می گردد…

–این عامل تاثیر ندارد.

**لکه های خورشیدی، سرد و روی سطح آفتاب می باشند. اندازه بعضی از این لکه ها به اندازه کره زمین هست. شکل گیری و نابود شدن این لکه ها که نسبت به بدنه کلیدی خورشید، حرارت اندکی دارند چه تاثیری توان دارد روی کره زمین داشته باشد؟

– شکل گیری و نابود شدن این لکه ها که نسبت به بدنه کلیدی خورشید، حرارت اندکی دارند چه تاثیری توان دارد روی کره زمین داشته باشد؟-لکه های خورشیدی تاثیر ندارند. عمر بعضی از لکه های خورشیدی ۱۱ سال هست. اگر لکه های خورشیدی تاثیر داشته باشد بایستی هر ۱۱ سال، یک اتفاق در کره زمین بیفتد. در حالی که ما چنین وضعی را رویت نمی کنیم. البته بعضی هم، تاثیر کهکشان و کانون زمین را مطرح می نمایند ولی این عوامل تاثیر ندارند.

**در سال ۲۰۱۵ بالا رفتن دمای کره زمین رکورد زده بود و بعد سال ۲۰۱۶ گرمترین سال طی حدود ۱۵۰ سال موخر گردید که تقریبا از آن زمان اطلاعات کره زمین ثبت شده. باز در سال ۲۰۱۷ همین وضع تکرار شده و سال ۲۰۱۷ گرمترین سال طی این دوره شده. به چه سبب دمای کره زمین در این چند سال به سمت گرم شدن رفته هست؟

– به چه سبب دمای کره زمین در این چند سال به سمت گرم شدن رفته هست؟-برای مثال اگر سال ۲۰۱۵ رکورد می زد و بعد یک دفعه سال ۲۰۱۶، سرد می گردید آن موقع می گفتیم روند عوض شدن اقلیم خیلی مشهود نیست ولی شما الان خواهید دید هر سالی که می آید رکورد می زند و نسبت به پارسال، گرمتر می گردد. این گرمتر شدن، مشکل هست.

من در تابستان سال کنونی تحقیقی در راستای دمای گرم ایران انجام دادم. ما در ایران و در بیشتر ایستگاه های هواشناسی متوجه گردیدیم که اصلا دماهای بسیار بالا، دیگر استثنایی نیستند و دارد عادی می گردد. در این حالت مردم باید بگویند اقلیم ما، دارد عوض شدن می کند.

نقش استفاده سوخت فسیلی در عوض شدن آب و هوای ایران/در دوره 100 هزار ساله افزایش دما هستیم

**به هر حال مقام های دولت ما اعلام نموده اند کاهش بارندگی ایران در سال ۱۳۹۶ در دوره ۳۰ سال موخر بی پیشینه هست. اگر قیاس کنیم میانگین کشورهای دیگر چگونه هست و کشورهای دیگر همین مشکلات گرم شدن هوا را دارند یا احیانا وضع های متمایز و خاصی دارند؟

– اگر قیاس کنیم میانگین کشورهای دیگر چگونه هست و کشورهای دیگر همین مشکلات گرم شدن هوا را دارند یا احیانا وضع های متمایز و خاصی دارند؟-همه کشورها، این مشکلات را دارند. اما شدت عوض شدن اقلیم، در جاهای متفاوت کره زمین فرق می کند. برای مثال، روسیه از گرمایش هوا و عوض شدن اقلیم خیلی خرسند هست. چون سرزمین های شمالی روسیه که همیشه زیر یخ بودند، الان گرم می گردد.

الان سرزمین های کشاورزی روسیه به طرف شمال توسیع پیدا می نماید. اما بعضی منطقه های نظیر خاورمیانه و عرض های اطراف مدار رأس السرطان من جمله ایران و عربستان و اطراف مدیترانه و مخصوصا خاورمیانه، شکننده ترین منطقه جهان از نظر عوض شدن اقلیم هست. عوض شدن اقلیم، بالاترین خدشه را به منطقه خاورمیانه می زند.

*ایالت های جنوبی آمریکا که تقریبا در همان عرض جغرافیایی که ایران قرار دارد، قرار گرفته اند آیا آن ایالت ها هم وضعیتی بحرانی دارند؟

– وضع ایالت های جنوبی نسبت به ایالت های شمالی آمریکا، بدتر هست و با ایران فرقی ندارد. منطقه جَنب حارّه و مخصوصا در منطقه های بیابانی، اکوسیستم ها شکننده می باشند. اگر یک ضربه هم به آنان وارد گردد بدتر می گردد. *مدیرکل حدس سازمان هواشناسی کشورمان اعلام نموده که الگوی جوی در فصل تابستان به شکلی بوده که شکل گیری ابر و سیستم بارشی اتفاق نمی افتد. گفته هست واچرخَند جَنب حارّه ای در خاورمیانه حاکم هست.

*-ایشان درست گفته هست. در دوره گرم سال، یک سیستم در خاورمیانه و دریای مدیترانه حاکم می گردد.

– ما به آن می گوییم «واچرخَند» یا «پُرفشار جَنب حارّه». این سیستم می آید و در یک دوره طولانی مستقر می گردد ولی طبق معمول در سال های عادی، این سیستم از اواسط شهریور و اوایل مهر ماه، آغاز می کند به عقب نشینی. سبب عقب نشینی آن، این هست که بادهای غربی که دور نیمکره شمالی زمین، می وزند و در عرض های جغرافیایی بالاتر قرار دارند، از اول مهر ماه آغاز می کنند به طرف جنوب پیشروی کردن.

به تدریج که بادهای غربی، پیشروی می کنند همین کمربند پُرفشار که در منطقه ما مستقر هست، به طرف جنوب می رود و عقب نشینی می کند.

بادهای غربی، سیستم های ناپایدار می باشند، باران و ابر می آورند و از دریای مدیترانه، رطوبت می آورند.

سال کنونی، این بادها نیامده اند و آمدن آنان به ممعوقه هست یعنی کارشان کُند شده. درست هست که بادهای غربی به صورت پراکنده می آیند ولی هنوز به صورت شرایط خوب و ایده آل نشده.

سبب آن هم، گرمایش کره زمین هست. همه این عوامل به همدیگر منسوب می باشند. نمی توان گفت یک عامل، سبب دیگری هست و آن دیگری، معلول این.

هم سبب می باشند و هم معلول و همه با هم کار می کنند. -اقلیم، ذاتاً نا منظم هست ولی موقعی که عوض شدن اقلیم اتفاق می افتد، این بی نظمی، شدیدتر می گردد. الان کشور ایران گرم هست و همه بیان می کنند هوا گرم هست ولی یک دفعه محتمل هست یک سیستم از قطب شمال، فوری به طرف جنوب بیاید و وارد استان آذربایجان یا استان خراسان گردد و سرمای منفی ۲۰ درجه تولید کند.

*در وضع گرم شدن هوا و این که قطب شمال به سمت گرم شدن می رود، آیا هوای قویا سرد از سمت قطب شمال به سمت ایران نخواهد آمد؟

– این بی نظمی هست. -من نمی گویم حدس آنان نادرست هست. ما طبق شرایط فعلی و مشی گذشته، می گوییم اگر وضع، این طور باشد به طور مثال سال ۲۰۷۰ این طور خواهد گردید.

*این که کارشناسان مرکز ملی اقلیم شناسی ایران حدس کرده اند که تا سال ۲۱۰۰ میلادی بین ۳ تا ۵ درجه دمای هوا افزایش پیدا می نماید، چقدر تاثیر دارد در وضع ایران و عوض شدن آب و هوای ایران؟

– به این بیان می کنند سناریو که با استفاده از مدل های اقلیمی انجام می گردد. سناریوی خوش بینانه می گوید اگر به طور مثال جنگ نباشد، صلح برقرار باشد، محیط زیست خراب کردن نشود و آدم ها با طبیعت مهربان باشند و با همدیگر مهربان باشند آن موقع دنیا بهشت می گردد و در سال ۲۱۰۰ میلادی حداکثر افزایش دما یک درجه یا یک و نیم درجه می باشد. از آن طرف، بد بین  ها بیان می کنند مگر می گردد جنگ نباشد.

این بدبین ها بیان می کنند در سال ۲۱۰۰ میلادی، دما ۴ درجه افزایش پیدا خواهد کرد.

معاهده پاریس برای همین بوده که کاری کنیم دمای کره زمین در سال ۲۱۰۰ میلادی، حداکثر یک و نیم درجه افزایش پیدا نماید. این خوش بینانه ترین حالت هست.
ما اطمینان داریم نه آن حالت بد بینانه اتفاق خواهد افتاد و نه حالت خوش بینانه. چون در نهایت همه قبول داریم که تکنولوژی دارد پیشرفت می کند.

همان آمریکا که می گوید حاضر نیستم برای اجرای معاهده پاریس مشارکت کنم در داخل آمریکا از نظر تکنولوژی و تمیز کردن هوا اقدامات بسیاری انجام می دهند. اگر این فعالیت ها توسیع پیدا نماید قطعا دمای کره زمین، خیلی بالا نمی رود.
برای مثال اتحادیه اروپا تصویب کرده هست که در سال ۲۰۵۰ میلادی، سوخت فسیلی اصلا و ابدا در اتحادیه اروپا استفاده نشود. یا درست هست که چین، بزرگترین کشور آلوده کننده هست ولی بزرگترین و پیشروترین توسعه صنعتی را انجام می دهد که جلوی افزایش دما را بگیرد.