تاریخ: ۱۶:۳۹ :: ۱۳۹۷/۰۴/۰۴
میتوان ایران را به پایتخت "کشاورزی ارگانیک" جهان مبدل کرد/ کوشش جریان مافیایی برای ترویج "تراریخته"

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از گروه اجتماعی ؛ روزگار ناگواری در پیش روست برای نمونه، برنج سفید(بی‌شلتوک) خود به خود علت چاقی شکم، دیابت، بسیاری وزن، خسته‎کردن غده پانکرانس (انسولین‎ساز) می‎شود، وای به روزی که در سرشت و طبیعت‌اش دستکاری گردد و مردم، تراریخته‎اش را بخورند. در این میان جالب این هست […]

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از گروه اجتماعی ؛ روزگار ناگواری در پیش روست برای نمونه، برنج سفید(بی‌شلتوک) خود به خود علت چاقی شکم، دیابت، بسیاری وزن، خسته‎کردن غده پانکرانس (انسولین‎ساز) می‎شود، وای به روزی که در سرشت و طبیعت‌اش دستکاری گردد و مردم، تراریخته‎اش را بخورند.

در این میان جالب این هست گروهی از تولید کنندگان (برای نمونه عسل) بر روی فرآورده خود برچسب ارگانیک می‌زنند که مردم بخرند؛ در حالی که واردکنندگان برنج تراریخته از بیم اینکه هرگز مردم نخرند، رویش برچسب تراریخته نمی‌زنند؛ این هم شنیدنی‌ست که حتی مردم تهیدست به اجبار قاشق برنج تراریخته ارزان را به دهان می‎گذارند در حالی که هنگام خوردن غذای ارگانیک، آن را گونه‏‌ای اکسیر سلامتی می‎دانند.

گرایش به ارگانیک، رمندگی از تراریختگی

به دکتر آزاد عمرانی «عضو هیات رئیسه انجمن ارگانیک ایران می‌گویم: «چرا باید کوزه آبی برداریم و پاره نانی و در آبادی شهر پردود، پیِ غذاهای ارگانیک بگردیم؟»‏

عمرانی: «شتاب روزافزون فناوری و رقابت تنگاتنگ تولیدکنندگان در شناساندن نوآوری‌‎ها در تولید غذا از یک طرف و گرایش آدم به دسترسی آسان به غذا از دیگرسو، ساکنان زمین را با چالش‌های با اهمیت روـ به ـ رو ساخته هست.» ‏

‏«» ‏‏«در ورای فایده‌های فناوری نو و توسعه‌یافتگی، حقیقت‌های تلخِ آشکاری وجود دارد که به نگرش ژرف دولت‌ها و مردم احتیاج هست. شرایط همچنان بحرانی خواهد ماند تا وقتی که به جای نامدیریت ما از سوی فناوری، ما فناوری را مدیریت کنیم.» ‏

‏«» ‏‏«در نگاه آسان به یک نان، می‌توان این سوال را مطرح نمود که هزینه زیست‌‎محیطی تولید آن چقدر هست؟ داستان نابود شدن جنگل‌ها برای تبدیل‌شدن به کشتزار و گندمزار را همه می‌دانند. کشتی‌های گندم که بعد از بارگیری در بنادر دنیا، دریاها و اقیانوس‌ها می‌پیمایند و سر آخر در بنادر ما پهلو می‌گیرند، گازهای گلخانه‌ای، دی‎اکسیدکربن و آلاینده‎های زیست‎محیطی بسیاری ایجاد می‌کنند. بعد از همه این‌ها تازه می‌رسیم به این که نانی که از آرد این گندم به دست می‌آید آیا تغذیه سالمی برای کودکان ما هست یا نه؟»

« بعد از همه این‌ها تازه می‌رسیم به این که نانی که از آرد این گندم به دست می‌آید آیا تغذیه سالمی برای کودکان ما هست یا نه؟»«در گذشته‌ای نه چندان دور، اگر یک نان می‌خریدید و آن را در پیشخوان آشپزخانه رها می‌ساختید بعد از چند روز کپک‌های سبز معلوم می‎شد؛ اما رویت این کپک‌ها امروز تا اندازه‌ای کمیاب شده هست چون سم‌های هنگام کاشت، داشت و برداشت نابودشان کرده هست. افزون بر این، بازماند این سم‌ها بر روی دانه‌ها و بُن‌شن‌ها(غلات) وارد بدن ما می‌شود و به ویرانگری ادامه می‌دهند و به اندام‎های گوارشی عارضه می‌زنند و باکتری‌های مفید دستگاه گوارش را در درازمدت نابود می‎سازند و از فلور میکروبی بدن می‌کاهند.»

«»«در مورد روغن‌های خوراکی، مواد پروتئینی، کنسروها و دیگر فرآورده‌های صنعت های غذایی نیز داستان همین هست. سم‌ها و نگهدارنده‌ها و طعم‌دهنده‌ها و افزودنی‌های مجاز ویران‌گرند؛ پس احتیاج به غذای ارگانیک داریم.»

ـ در این چند دهه، غذاهای دستکاری ژنتیکی آیا توانسته با دگرگونی در رژیم غذایی، اثر مثبتی بر سلامتی ما بگذارد؟

»عمرانی: «برای جواب باید نشانگان (سندرم‌ها) را دید؛ همه‌جا صف دراز مریض ها بی‌درمان، رشد فزاینده سرطان، افزایش چاقی، دیابت، همه این‌ها داستان از چه دارد؟ ناپایداری و نابود شدن زیست‌بوم و تهدید تندرستی انسان‌ها هزینه گزافی هست که ما برای تغذیه نامناسب خود می‌پردازیم.‏»

«‏»«روشن هست که برای پاس‌داری از محیط‌زیست و تندرستی باید در پیِ غذای بدون دستکاری ژنتیکی برویم. سم‌ها و علف‌کش‌های شیمیایی، افزاینده‌های غذایی، نگهدارنده‌ها و طعم‌دهنده‌های تصنعی را کنار بگذاریم. دست‌یابی به غذای ارگانیک، آن‎قدر با ارزش هست که برای یافتن‌اش اندکی بکوشیم و اندکی هزینه زیادتر پرداخت کنیم.»

– »- تخم‌مرغ محلی، مرغ سبز ارگانیک و گوشت گوسفند ارگانیک کم هست و گاه جواب چنین درخواستی، حیرت فروشنده هست.‏

‏عمرانی: «تولید فرآورده ها ارگانیک (فرایندمحور) هست؛ کشاورزی و تولید غذا قسمتی از سامانه طبیعت و زیست‌بوم هست و در تولید آن نباید دست‌اندازی در چرخه‌های زیستی دیگر موجودات ایجاد کرد؛ در نتیجه گذار از کشاورزی امروز به کشاورزی ارگانیک، دست‌کم ۳‎سال زمان می‎برد تا آب و خاک از بازماند سم‌های شیمیایی پالایش گردد و الزام‎های این چنین کشاورزی به دست آید.» ‏

‏«کشور ما به خاطر سابقه ۸۰۰۰ ساله کشاورزی و دار ابودن ۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم موجود جهان، بستر شایسته ای برای کشاورزی ارگانیک هست؛ چنان‌که می‌توان ایران را به پایتخت کشاورزی ارگانیک جهان مبدل کرد؛ » ‏ولی اینک به این چنین از کشاورزی بی‌مهری می‎شود. فرهنگ‎سازی و مطالبه اجتماعی در کشور نسبت به دیگر کشورها اندک هست. نسل ما با کشاورزی و روال تولید غذا احساس بیگانگی دارد که (در شهرها) در دورریز غذا و(در روستاها) در میزان بالای هدررفت فرآورده ها کشاورزی نمود می‌یابد.»

«»«مردم ما آگاهی و تعلیم کشاورزی ارگانیک اندکی از رسانه‌های جمعی و سازمان‎های دولتی دریافت می‎کنند. میانگین سن کشاورزان در ایران ۵۳ سال هست، در حالی که میانگین سنی کشاورزان ارگانیک در آلمان ۲۵ سال! یعنی نسل جوان آلمانی، اهمیت تولید غذای ارگانیک را فهم کرده و خیلی زود دست به کار شده و هر سال چندین تن محصول ارگانیک به ارزش ۹ میلیارد یورو به بازار می‌فرستد.»

«کشاورزی ارگانیک بدون حمایت‌های دولتی و ورود سازمان‌های مردم‌نهاد به میدان شکوفا نخواهد شد؛ به همین علت »نزدیک به ۳ سال هست که در کشاورزی ارگانیک درجا می‌زنیم و پیشرفتی نداشته‌ایم و کشت و تنوع فرآورده ها ارگانیک در همان سطح اندک مانده هست.» ‏

‏«تجارت ارگانیک جهانی در سال ۲۰۱۶ رشد ۵ر۱۲ درصدی را نسبت به سال ۲۰۱۵ تجریه کرده هست و سطح زیر کشت این‌گونه محصولات(ارگانیک) نزدیک به ۶۰میلیون هکتار افزایش یافته هست؛ » ‏ولی ایران علی رغم این‌همه ظرفیت‌های زیست‌بوم و زمین های بکر باید نظاره‌گر رشد دیگر کشورها باشد؛ همزمان می‎بینیم که گروهی سازِ تولید و افزایش واردات فرآورده ها دستکاری‎شده ژنتیکی(تراریخته) را کوک می‌کنند.»

»از دکتر آزاد عمرانی می‎پرسم: «گاه در بازارچه‌های تره‌بار، چادری برپا می‌شود و بنری و پیرمردی روستایی که سیب ارگانیک از باغ خود می‌فروشد؛ ولی زیادتر مردم برخوردی توام با حیرت دارند؛ انگار آنها به لحاظ ناآگاهی، دست‌کمی از فروشندگان مواد غذایی ما ندارند.»

«»«اینک به خاطر رشد بیماری‌های برآمده از تغذیه نامناسب، مطالبه عمومی درمورد تغذیه سالم و طبیعی در حال افزایش هست. بی‌گمان توسعه کشاورزی ارگانیک و تنوع این فرآورده ها یکی از راه‌های پیش‌گیری از بیماری‎هاست. مردم سردرگم‌اند؛ کم بودن آگاهی‎رسانی همه گیر و نبود تعلیم و استفاده‌ نکردن بهینه از ظرفیت‎های روزنامه‌ها و رسانه‎های ملاقاتی و شنیداری در این سردرگمی بی‎تاثیر نیست.

نباید فراموش کرد که دولت محترم ما نیز در بودجه عمومی، نسبت به توسعه کشاورزی ارگانیک کم‎توجهی می‌کند در حالی که در بند ۸ سیاست‎های کلی اصل ۱۱۰ قانون اساسی، پافشاری بر تولید فرآورده ها کشاورزی سالم و ارگانیک را می‌بینیم؛ در برنامه ششم توسعه کشور نیز افزون بر گنجاندن توسعه کشاورزی ارگانیک، در حکم وزیر کشاورزی دولت دوازدهم، بر توسعه کشاورزی ارگانیک توصیه شده هست اما با این‎همه سند بالادستی و تاکید بر کشاورزی ارگانیک، در بودجه سال ۹۷ر۱۳۹۶ نشانی از توجه به کشاورزی ارگانیک نیست؛ هنگامی که برای پدیده‌ای چنین با اهمیت، بودجه کنار نمی‌گذاریم پس در عمل غذای ارگانیک را نمی‌خواهیم.» ‏

‏«» ‏‏«در دوران ما سطح زیر کشت فرآورده ها ارگانیک در دنیا به شتاب در حال افزایش هست. کشورهای آلمان، ایتالیا، فرانسه و سوئیس(بزرگترین صادرکنندگان بذرهای دستکاری‌شده ژنتیکی-تراریخته) حتی یک متر از خاک خود را به کشت فرآورده ها تراریخته اختصاص نداده‌اند و به جای آن، نزدیک به ۵ میلیون هکتار سطح زیر کشت، فرآورده ها ارگانیک دارند.» ‏

‏«» ‏‏«رسیدن به چنین جایگاهی با آگاهی‎رسانی همه گیر و فرهنگ‎سازی کشاورزی در سطح کلان دولت‌های اروپایی انجام پذیرفته هست. شگفت همین کشورها، کشت تراریخته‌ در دیگر کشورها توصیه می‌کنند؛ در کشور ما رویکرد دولت نشان می‎دهد که در کشت‌وکار، تراریخته گزینش شده هست شگفت همین کشورها، کشت تراریخته‌ در دیگر کشورها توصیه می‌کنند؛ و فرصت‌های کشاورزی ارگانیک و آینده سرزمین ما در این خصوص به غباری از ابهام فرو رفته هست.» ‏

این مطلبو از دست ندید!  ارزیابی «موسیقی؛ ندای طبیعت» در نشست اندیشکده سبک زندگی اسلامی اهواز

‏«» ‏‏«سیاست‌های کمیت‎محور و حرف «امنیت غذایی»، با کم‎توجهی به امنیت غذا و اثر بد بوم‌شناسی(اکولوژیکی) و گونه‌گونی ژنتیکی همراه گردیده هست. چقدر بد هست که اهمیت و روح کشاورزی ارگانیک و نقش آن در ایجاد امنیت غذایی پایدار، چوب بی‎توجهی دولت و رسانه‎ها را می‌خورد و در این میان به دور نیست اگر مردم نیز با مفاهیم، ارزش‌ها و فایده‌های کشاورزی ارگانیک آشناییِ چندانی نداشته باشند.»‏

می‎گویم، شاید یک‌بار شانس به ما رو کرد و یک مواد غذایی ارگانیک در شهر یافتیم، از کجا بدانیم ارگانیک هست؟

»‏عمرانی: «همان‎گونه که قبل تر گفتم، آگاهی همه گیر در مورد مفاهیم کشاورزی ارگانیک بسیار اندک هست و شناساندن آن احتیاج به یک عزم دولتی و همه گیر دارد. به لحاظ قانونی، هیچ محصولی ارگانیک نیست مگر آنکه الزامات نرمال ۱۱۰۰۰ را گذرانده باشد در نتیجه به لحاظ قانونی، هیچ محصولی ارگانیک نیست مگر آنکه الزامات نرمال ۱۱۰۰۰ را گذرانده باشد در نتیجه یک محصول نمی‎تواند تنها به خاطر برداشت از دامان طبیعت یا استفاده‌ نکردن از سم‌های شیمیایی، اسم ارگانیک بر خود گیرد.» ‏

‏«هم‎اکنون نزدیک به ۸۰ محصول تولیدی درون‎کشوری(زعفران، عسل، چای، عصاره‎ها و دمنوش‎های گیاهی، گیاهان دارویی، سرکه، روغن، خرما، گوشت‎گوسفند، برنج، انار، پسته و بعضی میوه‎ها) موفق به دریافت نرمال ارگانیک ۱۱۰۰۰ شده‎اند؛ در نتیجه دایره فرآورده‌های ارگانیک موجود در بازار به نسبت دیگر خوراکی‌ها کوچک هست؛ برای نمونه، مرغ ارگانیک نداریم؛ اما گروهی به خاطر سادگی و ناآشنایی و گروهی دیگر از روی آزمندی، بر محصولات‌شان برچسب ارگانیک می‌زنند و این نشان می‎دهد که سودجویان هم دریافته‎اند «ارگانیک» به عنوان یک ارزش در حال جاافتادن در ذهن مردم هست.»

«»«برای آشنایی مردم با فرآورده ها ارگانیک واقعی، سیاههِ تولیدکنندگان ارگانیکِ موفق به دریافت گواهی نرمال ۱۱۰۰۰ در پایگاه اینترنتی «انجمن ارگانیک ایران» در دسترس هست.»

ـ حال از کجا بدانیم چقدر باید اسکناس بدهیم؟ با توجه به این که ارگانیک‌های با ارزش، برخلاف خوراکی‌های ژنتیک بی‌ارزش یا غذاهای معمولی بها ندارد؛ آیا باید این‌جا نیز به خود بگوییم هرچه بدهیم ارزش دارد؟

»عمرانی: «امروز نکته‎ با اهمیت در فرآورده ها ارگانیک این هست که هزینه‌ای که برای خرید ارگانیک‌ها پرداخت می‎شود در مقابل فایده‌هایش بسیار ناچیز هست. پیشواز عمومی نسبت به فرآورده ها ارگانیک بویژه در بازار اروپا با شتاب در حال افزایش هست. با همه تبلیغات منفی که درمورد وجود «مایکوـ توکسین»‎ها در فرآورده ها ارگانیک می‎شود، جامعه جهانی فایده‌های سلامتی و زیست‌محیطی فرآورده ها ارگانیک را دریافته‌اند؛ برای نمونه، با همه تبلیغات منفی که درمورد وجود «مایکوـ توکسین»‎ها در فرآورده ها ارگانیک می‎شود، جامعه جهانی فایده‌های سلامتی و زیست‌محیطی فرآورده ها ارگانیک را دریافته‌اند؛ برای نمونه، بالابودن هزینه‌های درمانی در اروپا و امریکا علت شده که مردم به فرآورده ها ارگانیک رو کنند. مردم پیروزی می‌دهند با هزینه اندکی زیادتر، محصولاتی را خریدارای کنند که خالی از سموم شیمیایی باشد و نیز ناگواریِ دچارشدن به بیماری‎ها را در آنها کاهش خواهد داد.»

«»«سببِ بهای اندکی زیادتر فرآورده ها ارگانیک، تقاضای فراوان برای آن هست؛ ارزان ‎بودن فرآورده‌های دستکاری‎شده ژنتیکی(تراریخته) نیز بی‎سبب نیست زیرا تقاضاها برای آن کم هست؛ در کمال خوشبختی نسل سوم کشاورزی ارگانیک رو به توسعه و ترویج هست. در این نسل، با به کارگیری فناوری‎های نو، میزان کارکرد و تولید فرآورده ها ارگانیک افزایش خواهد یافت.»

«»«هم‎اکنون ۱۷۸ کشور دنیا فرآورده ها ارگانیک تولید می‎کنند در حالی که تنها ۲۶ کشور جهان دستی در تولید فرآورده‎های دستکاری‎شده ژنتیکی(تراریخته) دارند. بی‎گمان با افزایش آگاهی‌رسانی همه گیر از سوی رسانه‎ها، ایجاد مطالبه عمومی و برخورداری از بودجه مناسب برای توسعه و ترویج کشاورزی ارگانیک، افزون بر افزایش تندرستی و پاس‌داری از زیست‎محیط، گواه افزایش تولید فرآورده‌های ارگانیک، رقابتی‌شدن بازار و کاهش بها می باشیم. ‏»

‏ـ از بنیاد، غذاها و خوراکی‌های ارگانیک در کجای کشور تولید می‌شود، یا شاید همه وارداتی هست؟

‏»عمرانی: «خاک ایران بسیار آماده کشاورزی ارگانیک هست و کشت فرآورده ها ارگانیک تا اندازه بسیاری در همه‎جای ایران امکان دارد. گرچه بکارگیری سم‌های شیمیایی در شمال کشور بسیار بالاست ولی میانگین بکارگیری استفاده سم در ایران به اندازه‎ای فراوان نیست که نتوان بستر را دگردیس ساخت و تولید ارگانیک را نشدنی دانست. در دهه ۶۰، نزدیک به ۷۰ درصد سطح زیر کشت ایران به کشت فرآورده ها دیم اختصاص داشت و اینک سطح زیر کشت دیم کشور به ۵۵ درصد کاهش یافت هست.» ‏

«» ‏«اراضی دیم کشور آماده کشاورزی ارگانیک هست. در این‌گونه از کشاورزی (ارگانیک)بنیاد کار بر نگهدارى و تندرستی و محافظت همه اجزای اکوسیستم هست؛ به دیگر حرف کشاورز ارگانیک با دقت بالا و نگهدارى از کشتزارها، هیچ وقت غافلگیر نمی‎شود و از گسترش آفت‌ها و بیماری‌ها پیشگیری می‌کند.» ‏

‏«» ‏‏«استفاده از سم شیمیایی، بذرهای دستکاری‌شده ژنتیکی(تراریخته) و هرگونه طعم‌دهنده و افزاینده و نگهدارنده شیمیایی در تولید غذاهای ارگانیک قدغن هست! هرچند از میان برداشتن بعضی گلوگاه‌های کشاورزی تا اندازه‌ای دشوار هست؛ نمونه‎اش تولید عسل ارگانیک که نباید در شعاع پروازی زنبور عسل، مزرعه‌ای با بازماند سم‌های شیمیایی وجود داشته باشد. آب مورد استفاده در تولید برنج ارگانیک نیز نباید سم‌های شیمیایی داشته باشد؛ برای نمونه، اگر کشاورز بالادست از سم شیمیایی در کشتزارش استفاده می‎کند، با همه پیروی از استانداردهای کشاورزی ارگانیک دو مرتبه هم دست‌یابی به برنج ارگانیک شدنی نخواهد بود.»

«»«می‌دانم که مورد ها گفته‎شده دشوار می‎نماید ولی در کمال خوشبختی کشاورزان بسیاری در ایران وجود دارند که توانسته‎اند خود را با نرمال کشاورزی ارگانیک سازگار سازند و علی رغم موانع کار، تنوع تولید فرآورده ها ارگانیک کشور را افزایش دهند. امروزه صنعت ارگانیک با همه توان در حال گسترش و توسعه هست؛ برای نمونه فرآورده ها آرایشی بهداشتی ارگانیک، پوشاک ارگانیک، رستوران‌های ارگانیک، هتل‎های ارگانیک و… در حال فراوان شدن هست.»

«»«گرایش انسانی به فرهنگ ارگانیک و قرار گرفتن در چرخه طبیعت و دست‌نبردن در سرشت پاک آن و دوری از ایجاد آشفتگی در روح طبیعت، یگانه راه‎های پایایی و ماندگاری کره زمین و ادامه زیست آدم هست. حالا انسان‌های جهان به این برآیند رسیده‌اند که باید شیوه زیست، مشی خود با جانوران رام و رویکردش را به طبیعت و زیست‏بوم(اکوسیستم) ویراست کنند.»

‏ـ و حرف انتهایی شما؟‏

»عمرانی: «در بستر کنونی کشور، مدیریت کشاورزی و توسعه به گونه‎ای‌ست که نه بال-به-بال محیط‎زیست، لکن در مقابل آن ایستاده هست. امتحان ۳ دهه مدیریت توسعه‎محور محض، ما را به جایی رسانده که نه از دیدگاه شاخص‎های توسعه و اشتغال، جایگاه خوشایندی‌ست و نه محیط‎زیستی دلخواه به جا مانده هست. نبود مدیریت کارآمد آب، نبود الگوی کشت مناسب، پیگیری پروژه‎های آب‎بر در قلمروهای کم‌آب و نگرش کوتاه‎مدت به پدیده امنیت غذایی ما را در جایگاهی قرار داده که گروهی به این باور رسیده‌اند که سرگذشت کشاورزی به انتهاء دست یافته و باید به کلی کنار گذاشته گردد.

آن کسانی که که مسبب بروز چنین بحرانی شده‌اند، تعطیلی کشاورزی و واردات فرآورده ها کشاورزی را راه برون‌رفت از این بحران می‎دانند؛ بعضی دیگر نیز با بیان داستان‎های ژول‌ورنی، کشت دانه‌های دستکاری‌شده ژنتیکی (تراریخته) را نسخه نجات‌بخش کشاورزی کشور می‎نمایانند اما بخردانه آن هست به راهی برویم که امتحان پس‎داده باشد؛ کشاورزی ارگانیک در پیمایش ۱۱۰۰۰ ساله تاریخ تمدن آدم (در همه تحولات گوناگون اقلیمی و آب‌وهوایی) نگذاشته سفره انسان‌ها از غذا خالی گردد؛ پس در وضع کنونی، نه با حدس‌وگمان لکن با دانایی، راه برون‎شد را برگزینیم و سازگار با شرایط اقلیمی، ترویج کشاورزی ارگانیک و توسعه کشت دیم را پی گیریم.»