گروه: شغل
تاریخ: ۶:۳۶ :: ۱۳۹۶/۱۰/۲۷
قیمت بالای اشتغال غیررسمی/علل ایجاد شغل ها بدون شناسنامه!

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از خبرنگار راهنمای سفر من، آمار رسمی از ایجاد اشتغال هر چند به زعم مسئولین و جایگاه ها رسمی عرضه آمار، از رشد اشتغال حکایت دارد اما حقیقت این هست که این آمار در جامعه خود را نشان نمی دهد. گزارشات میدانی بیانگر از آن هست که آمار […]

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از خبرنگار راهنمای سفر من، آمار رسمی از ایجاد اشتغال هر چند به زعم مسئولین و جایگاه ها رسمی عرضه آمار، از رشد اشتغال حکایت دارد اما حقیقت این هست که این آمار در جامعه خود را نشان نمی دهد.

گزارشات میدانی بیانگر از آن هست که آمار رشد اشتغال برای جامعه قابل پذیرش نیست و بدین ترتیب عمدتا با پدیده بی اعتمادی مردم به آمارمربوط به نیروی کار رو به رو هستیم. چون که اعتقاد دارند آماری که جایگاه ها رسمی در مورد مجال های شغلی جدید ایجاد شده عرضه می دهند، زیادتر از واقعیتی است که در جامعه لمس می شود.

اما سوژه ای که مسئولین در زمان عرضه آمار اشتغال باید نسبت به آن حساسیت داشت، توجه به شاخص اشتغال غیر رسمی هست؛ اشتغال غیر رسمی به اشخاص شاغلی گفته می شود که هر چند در آمار شاغلان قرار می گیرند اما تحت پوشش بیمه های حمایتی درمانی و بازنشستگی قرار ندارند در عین حال از سوی نهادهای نظارتی مورد بازرسی قرار نمی گیرند.  در تعاریف آماری از این شغل ها به عنوان «اشتغال غیررسمی» یاد می شود.

از طرف دیگر در حالی که در اقتصاد ایران باید حداکثر معادل ۳۰ درصد از جمعیت  شاغل رسمی، نیروی کار غیررسمی وجود داشته باشد اما طی چند سال گذشته قیمت اشتغال غیررسمی و رسمی برابر شده هست.

در نتیجه آمار رسمی اشتغال، مجموع جمعیت شاغل رسمی و غیررسمی کشور را دربردارنده می شود و همین امر موجب شده تا آمار اشتغالزایی برای جامعه تقریبا قابل پذیرش نباشد و یک انتقاد عمومی از ناهمخوانی آمار رسمی اشتغال و آنچه که در واقع رویت می شود وجود داشته باشد.

بر طبق ارزیابی آمار نتیجه های نیروی کار، در بازه زمانی تابستان ۹۵ تا تابستان امسال، به جمعیت شاغل کشور ۷۹۵ هزار و۵۲۲ نفر اضافه شده هست که با تفکیک نوع اشتغال، نیمی از این اشخاص تحت عنوان نیروی کار غیررسمی فعالیت می کنند. به عبارتی، کمتر از ۴۰۰ هزار نفر از نیروی کار کشور به طور رسمی در حال فعالیت می باشند.

به گفته وزیر کار: «طی ۶ ماهه نخست سال جاری حدود ۳۵۰ هزار دفترچه جدید بیمه تامین اجتماعی صادر گردیده و با توجه به نسبت برابر شغل رسمی به شغل غیررسمی، به همین میزان، اشتغال غیر رسمی در کشور ایجاد شده است».

قیمت بالای اشتغال غیررسمی به عنوان یکی از چالش های بازار کار، کیفیت اشتغال را کاهش داده هست؛ بدین ترتیب نیمی از جمعیتی که هر ساله جذب بازار کار می گردند هر چند شاغل می باشند اما به سبب محرومیت از بعضی پشتیبانی ها با ناخشنودی شغلی رو به رو می گردند.

عوامل پیدایش اشتغال غیر رسمی

در همین زمینه حمید حاج اسماعیلی، کارشناس بازار کار در صحبت با خبرنگار راهنمای سفر من، ، با اشاره به اینکه هنگامی شغلی رابطه تماما سازمانی و رسمی با سازمان های مربوط من جمله ارگان های ناظر در حوزه بازار کار ندارد شغل غیررسمی تلقی می شود گفت: شغلی غیر رسمی شغلی هست که شناسنامه آن بدرستی آشکار نیست؛ ضمن اینکه کارفرمای مشخصی ندارد و یک رابطه سازمانی دقیقی با سازمان های ذی ربط مثل بیمه، مالیات و سازمان های صنفی ندارد، در عین حال از نظارت کافی در بازار کار بهره مند نیست.

این کارشناس بازار کار دنبال کرد: زمانی شغل ها غیر رسمی در بازار کار رشد می کنند که بازار کار دچار رکود می شود یعنی رکود در بازار کار با استعداد کننده بازار غیر رسمی هست و به طور طبیعی هنگامی بازار ما از رونق می افتد و دچار مشکلات رسمی و قانونی می شود شغل ها غیر رسمی در بازار کار رونق می یابد.

وی در مورد دلیل افزایش شغل ها غیر رسمی در بازار کار اضافه کرد: یکی از علل آن متاثر از شرایط دشواری هست که در بازار کار ایجاد شده به به صورتی که چندسالی هست که دچار رکود در بازار کار گردیدیم و بازار کار رسمی ما روزانه کوچک تر شده هست. یکی دیگر از عللی که بازار رسمی در چنین شرایطی کوچک می شود و در برابر بازار غیر رسمی شکل می گیرد این هست که درآمد و سودآوری در بازار غیر رسمی به سبب نداشتن هزینه های بیمه، مالیات، آسیب ها، کرایه و غیره بالاتر از درآمد در بازار رسمی هست.

حاج اسماعیلی در جواب به سوالی مبنی بر عوامل رشد بازار غیررسمی در اقتصاد دنبال کرد: اقتصاد دولتی به خودی خود شرایط را برای بازار غیر رسمی فراهم می کند.

این کارشناس بازار کار، دنبال کرد: در کنار این مسائل بستر لازم برای همکاری بخش خصوصی را نتوانستیم مهیا کنیم. مادامی که چارچوب های قانونی را در بازار کار فراهم نکنیم بازار بخش خصوصی به طور رسمی شکل نمی گیرد. نکته دوم اینکه میانجیگری، دلالی و بازار سیاه از ابتدا در بازار کار کشور وجود داشته و ساماندهی نشده هست.  به سبب اینکه دولت ها نتوانستند برنامه منسجمی در مورد ساماندهی بازار کار تدوین کنند متاسفانه طی ۴ دهه گذشته نه تنها بازار میانجیگری در بازار کار کشور کاهش پیدا نکرد لکن توسیع یافت.

در نتیجه اقتصاد خدماتی هم توان دارد به افزایش بازار غیررسمی دامن بزند.

این کارشناس بازار کار البته معتقد هست، نمی شود در اقتصادهای سالم دنیا اشتغال غیررسمی را منکر گردید؛ حتی در دولت های متفاوت وعده هایی مثل قیمت بیکاری صفر درصدی عرضه می گردید در حالی که این سخنان غیرفنی و غیر کارشناسی هست. هیچ اقتصاد پویا و خوبی وجود ندارد که بازار غیررسمی و بیکاری در آن وجود نداشته باشد در نتیجه فعالیت های غیر رسمی هیچ وقت به صفر نمی رسد اما در دولت های متفاوت در دنیا برای اینکه اشخاص شاغل در بازار رسمی سرمایه کافی ندارند و توان ندارند ارتباطات منطقی با سازمان های رسمی مثل بیمه و مالیات ایجاد کنند این شغل ها ساماندهی می شوند و نظارت های غیرمستقیم بر این فعالیت ها دارند.

وی علاوه بر این گفت: یکی دیگر از چالش های بازار کار نبود آمار از شغل ها غیررسمی هست. بدین ترتیب که این شغل ها در قالب میزان اشتغال ایجاد شده عرضه می شود و این مبحث متاثر از نبود سیستم جامع بازار کار هست.