گروه: شغل
تاریخ: ۱۴:۰۱ :: ۱۳۹۶/۱۰/۲۹
قانونی که نفسش به مشارکت ۱۸ دستگاه بند هست

  به گزارش راهنمای سفر من به نقل از ایسنا، قانون هوای پاک بعد از گذشت سال ها بحث و بررسی در مجلس شورای اسلامی در نهایت با اعمال بعضی تحولات در تیرماه سال جاری به تصویب رسید و یک ماه بعد در پی تایید شورای نگهبان به ۱۸ دستگاه ابلاغ گردید. در حال حاضر دستگاه […]

  به گزارش راهنمای سفر من به نقل از ایسنا، قانون هوای پاک بعد از گذشت سال ها بحث و بررسی در مجلس شورای اسلامی در نهایت با اعمال بعضی تحولات در تیرماه سال جاری به تصویب رسید و یک ماه بعد در پی تایید شورای نگهبان به ۱۸ دستگاه ابلاغ گردید. در حال حاضر دستگاه های متفاوت موظف می باشند حداکثر تا انتهاء سال ۹۶، آیین نامه های مربوط به قانون هوای پاک را تهیه کنند و به تصویب هیات وزیران برسانند. تمامی افراد، دستگاه ها و موسسات اعم از دولتی و غیردولتی، دستگاه هایی که صریحا اسمشان در قانون هوای پاک اشاره شده و تمامی افراد مستقر در منطقه های آزاد تجاری، صنعتی، منطقه های مخصوص اقتصادی، شهرک ها و نواحی صنعتی موظف می باشند تا  این قانون را رعایت کنند.

سازمان مراقبت محیط زیست مسیولیت نظارت بر حسن اجرای قانون هوای پاک را برعهده دارد. این قانون با ۳۴ ماده و ۳۹ تبصره؛ تکالیف دستگاه های متفاوت را زمینه کاهش آلودگی هوا جداگانه مشخص نموده است علاوه بر سازمان مراقبت محیط زیست – که نقش حساس نظارت و بازرسی را برعهده دارد – برای وزارتخانه های صنعت، نفت، کشور، نیرو، بهداشت، راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی نیز مسئولیت هایی تعیین شده است.

یکی از با اهمیت ترین مواد قانون هوای پاک که این روزها به دغدغه رسانه ها و شهروندان مبدل شده؛ بازبینی «دستورالعمل شرایط اضطرار آلودگی هوا» است که طبق ماده ۳؛ در مواقع اضطرار سازمان محیط زیست با مشارکت وزارت کشور و تصویب هیات وزیران باید ممنوعیت ها یا تنگنا های موقت زمانی و مکانی و نوعی را برای پیشگیری از اثرها زیان بار و مبارزه با مراجع آلوده کننده هوا ایجاد کند و سریعا مراتب را از طریق رسانه های همه گیر به اطلاع عمومی برساند.

به روزرسانی آیین نامه شرایط اضطرار آلودگی هوا

با برطرف شدن شرایط اضطرار و کاهش آلودگی هوا نیز سازمان محیط زیست نسبت به برطرف ممنوعیت و تنگنا برقرار شده باید اقدام نماید. افزون بر سازمان مراقبت محیط زیست، وزارت کشور در این مبحث مسئولیت هایی را برعهده دارد البته وزارتخانه های بهداشت، صنعت و نیروی انتظامی طبق تبصره ۳ ماده ۲ موظف می باشند در کنار سازمان مراقبت محیط زیست نسبت به تهیه آئین نامه اجرایی مدیریت شرایط اضطرار و به روزرسانی آن اقدام کنند.

جلوگیری از تولید وسایل نقلیه آلاینده

از آنجا که وسایل نقلیه به عنوان با اهمیت ترین عامل آلودگی هوا معروف اند، قانون هوای پاک این مبحث را در ماده ۴ مورد توجه قرار داده است. بر این اساس شماره گذاری انواع وسایل نقلیه موتوری اعم از داخلی و وارداتی لازمه رعایت حدود مجاز انتشار آلاینده های مبحث این قانون و اخذ تاییدیه سازمان مراقبت محیط زیست است. این سازمان با مشارکت سازمان ملی نرمال وظیفه دارد از ادامه تولید و ورود وسایل نقلیه ای که حدود مجاز انتشار آلاینده ها را رعایت نمی کنند جلوگیری کند.

علاوه بر این طبق این ماده نرمال واردات قطعات مربوط با احتراق و یا موثر بر آلایندگی وسایل نقلیه از قبیل اگزوز، فیلتر و کاتالیست (واکنش ساز) توسط سازمان ملی نرمال ایران تعیین، کنترل و نظارت می گردد و با متخلفان برخورد قانونی صورت می پذیرد. 

بیمه فرسودگی خودروها

 علاوه بر کیفیت وسایل نقلیه نو، رفت و آمد خودروهای کهنه نیز یکی از مشکلات کلانشهرها در حوزه آلودگی هوا است در نتیجه طبق ماده ۸ قانون هوای پاک تمامی افراد واقعی و حقوقی صاحب وسایل نقلیه موتوری اعم از سبک، نیمه سنگین، سنگین، موتورسیکلت مکلف می باشند وسایل نقلیه خود را بعد از رسیدن به سن فرسودگی از رتبه خارج کنند و مسیولیت خود را از این حیث نزد یکی از موسسات بیمه داخلی تحت نظارت بیمه مرکزی بیمه کنند.

تعیین تکلیف قانون هوای پاک برای دولت در راستای خارج شدن خودروهای کهنه

تعیین سن فرسودگی و بیمه انواع وسایل نقلیه موتوری طبق آئین نامه ای است که حداکثر ظرف سه ماه بعد از ابلاغ این قانون به پیشنهاد مشترک سازمان مراقبت محیط زیست، وزارت صنعت، سازمان ملی نرمال و بیمه مرکزی به تصویب هیات وزیران می رسد. افزون بر این طبق تبصره ۱ ماده ۸ قانون هوای پاک دولت وظیفه دارد از محل صرفه جویی حاصل از بهبود و مدیریت سوخت متاثر از اجرای این قانون، ساز و کار و تسهیلات لازم جهت جایگزینی خودروهای کهنه، حمل و نقل عمومی و خودروهای نو را مهیا کند.

فرسودگی وسایل حمل و نقل عمومی بویژه اتوبوس های شرکت واحد که قسمت بالایی در تولید آلودگی دارند، مبحث مهمی است که قانون گذار در این زمینه تکالیفی را برای وزارت کشور مشخص نموده است. وزارت کشور علاوه بر این بر طبق ماده ۱۰ قانون هوای پاک وظیفه دارد که از محل درآمدهای عمومی شهرداری ها و بودجه عمومی خود در قانون بودجه ناوگان حمل و نقل عمومی درون شهری را به میزان هر ساله پنج درصد با اولویت کلانشهرها و شهرهای بالای ۵۰۰ هزار نفر جمعیت افزایش دهد.

سازمان مراقبت محیط زیست حداکثر باید ظرف یک ماه به درخواست جواز جواب بدهد

گرچه سازمان مراقبت محیط زیست وظیفه نظارت بر اجرای همه مواد قانون هوای پاک را برعهده دارد اما بعضی مواد به صورت خاص برعهده این سازمان گذاشته شده است. برای مثال طبق ماده ۱۱ قانون هوای پاک هر گونه احداث، توسعه، عوض شدن خط تولید و عوض شدن محل واحدهای تولیدی، صنعتی و معدنی لازمه رعایت مقررات ابلاغی از سوی سازمان مراقبت محیط زیست است. این سازمان بویژه دفتر بررسی اثرها زیست محیطی وظیفه دارد حداکثر ظرف مدت یک ماه به استعلام های درخواست جواز ایجاد و بهره برداری جواب دهد و در صورت عدم موافقت آن سازمان، علل آن را به استعلام کننده به صورت کتبی عرضه کند. شایان ذکر است عدم پاسخگویی در مدت یک ماهه از سوی سازمان مراقبت محیط زیست به منزله تایید استعلام است.

شناسایی واحدهای آلاینده

طبق ماده ۱۲ قانون هوای پاک، سازمان مراقبت محیط زیست مکلف است که تمامی جایگاه ها و واحدهای صنعتی ، تولیدی، عملیات معدنی، خدماتی، عمومی و کارگاهی که آلودگی آنان بیشتر از حد مجاز مصوب است را مشخص نماید و مراتب را با تعیین نوع، میزان آلودگی، پهنه منطقه تحت تاثیر و حساسیت منطقه به مالکان یا مسئولین یا مسئولان عامل و یا بالاترین مقام تصمیم گیر واحد ابلاغ کند تا در مهلت معینی که توسط سازمان تعیین می گردد نسبت به برطرف آلودگی یا عوض شدن تولید یا عوض شدن فرآیند تولید یا تعطیلی کار اقدام نماید.

گرچه با اهمیت ترین قسمت آلودگی در بعضی کلانشهرها نظیر تهران به آلودگی متاثر از وسایل نقلیه برمی گردد اما مراجع ثابت آلودگی که در بعضی شهرها نظیر اراک نقش قابل ملاحظه ای در آلودگی هوا دارند و یکی از مواد با اهمیت قانون هوای پاک به مراجع ثابت آلوده کننده می پردازد.

وظیفه ها وزارت نفت طبق قانون هوای پاک

با توجه به اینکه سوخت نیز به عنوان یکی از متهمان آلودگی هوا مطرح می گردد؛ در قانون هوای پاک برای وزارت نفت نیز تکالیفی مشخص گردیده است. این وزارتخانه طبق ماده ۱۸مکلف است حداکثر تا سه سال بعد از لازم الاجرا شدن این قانون، سوخت تولیدی کشور من جمله بنزین، نفت گاز، نفت کوره و نفت سفید را طبق نرمال ملی مصوب عرضه کند. سازمان مراقبت محیط زیست نیز مکلف است از تولید سوخت غیراستاندارد جلوگیری کند. وزارت نفت، سازمان ملی نرمال ایران و سازمان مراقبت محیط زیست موظف می باشند گزارش کارکرد سوژه ای ماده را هر شش ماه یکبار منتشر کنند.

طبق ماده ۱۹ قانون هوای پاک نیز وزارت نیرو مکلف است نسبت به توسعه، تولید و عرضه انرژی های تجدید پذیر و پاک بهینه به نحوی اقدام نماید که دست کم ۳۰ درصد افزایش هر ساله حجم مورد احتیاج برق کشور از انرژی های تجدیدپذیرتر می گردد.

۳۰۰ هزار هکتار بیابان زدایی با هدف مبارزه با گرد و غبار

گرچه زیادتر مواد قانون هوای پاک به آلودگی متاثر از ذرات معلق می پردازد اما آلودگی متاثر از گرد و غبار نیز از دید این قانون مخفی نمانده است. به همین خاطر وزارت جهاد کشاورزی و البته به صورت خاص سازمان جنگل ها طبق ماده ۲۴ قانون هوای پاک مکلف است؛ علاوه بر اجرای طرح های بیابان زدایی جهت مهار محور های با استعداد بیابان زایی و تولید گرد و غبار در داخل کشور هر ساله دست کم ۳۰۰ هزار هکتار نسبت به اجرای کارهای مبارزه با پدیده گرد و غبار اقدام نماید. دولت نیز مکلف است اعتبارات مورد احتیاج برای اجرای عملیات مبحث این ماده را هر ساله در بودجه های هر ساله منظور کند.

تامین حق آبه تالاب ها و وظیفه سازمان محیط زیست

افزون بر این مورد ها در قانون هوای پاک به تامین حق آبه محیط زیست نیز پرداخته شده و طبق ماده ۲۵ قانون صراحتا سازمان مراقبت محیط زیست مکلف شده است تا با مشارکت وزارت نیرو احتیاج آبی زیست محیطی رودخانه ها، تالاب ها، خورها، دریاچه ها و زیست بوم ها را تعیین و وزارت نیرو نسبت به تخصیص حق آبه اقدام نماید. پیگیری این مبحث به دفتر زیستگاه های سازمان مراقبت محیط زیست سپرده شده است.

در راستای امواج و پرتوها سازمان مراقبت محیط زیست بر طبق ماده ۳۰ قانون هوای پاک وظیفه دارد با مشارکت سازمان انرژی هسته ای ایران و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نسبت به جلوگیری از انتشار خارج از حدود کلیه امواج رادیویی، الکترومغناطیسی، پرتوهای یون ساز و غیریون ساز اقدام نماید. برای این منظور قرار شده سازمان مراقبت محیط زیست با کمک دستگاه های ذکر شده نسبت به راه اندازی شبکه پایش اقدام نماید.

بنا صریحا قانون هوای پاک در ماده ۳۱ نیروی انتظامی و یگان مراقبت محیط زیست مکلف می باشند به عنوان ضابط دادگستری درباره ها واقع شدن جرم ها مشهود محیط زیستی راسا یا در صورت اعلام سازمان محیط زیست با نظر دادستان اقدام لازم را در چهارچوب قوانین و مقررات با واحدهای آلوده کننده یا افراد واقعی یا حقوقی به عمل آورند. پیگیری این مبحث به ادارات کل محیط زیست استان ها سپرده شده است.

ایجاد شعبات تخصصی محیط زیست در دستگاه قضا

جالب توجه اینکه طبق ماده ۳۲ قانون هوای پاک رسیدگی به تخلف های و جرم ها محیط زیستی به تشخیص ریاست قوه قضاییه شعبه تخصصی در هر حوزه قضایی اختصاص می یابد که ادارات کل محیط زیست استان ها مسیولیت پیگیری این مبحث را دارند.

نحوه هزینه کرد درآمدهای قانون هوای پاک

یکی از مسائل با اهمیت درباره قانون هوای پاک نحوه هزینه کرد درآمدهای حاصل از اجرای این قانون است که طبق ماده ۳۳ قانون هوای پاک کلیه درآمدها به حساب خزانه داری کل کشور واریز خواهد گردید تا تنها در قالب بودجه سنواتی جهت تکالیف مربوط به این قانون و مبارزه با مراجع آلوده کننده هوا هزینه گردد. ۲۰ ۲۰ درصد از این حدود از طریق صندوق ملی محیط زیست به عرضه تسهیلات به مراجع آلاینده جهت برطرف و کاهش آلودگی هوا اختصاص می یابد.

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از ایسنا، گرچه تصویب و ابلاغ قانون هوای پاک آن هم بعد از گذشت مدت ها جای خرسندی دارد اما نکته هراس آور نبود تضمین اجرایی این قانون به صورت تمام و نهایت است. هراسی که دیروز عیسی کلانتری معاون ریاست جمهور و ریاست سازمان مراقبت محیط زیست در جریان نشست تخصصی نحوه اجرایی کردن قانون هوای پاک نسبت به آن ابراز نگرانی نمود و گفت: هراسی که دیروز عیسی کلانتری معاون ریاست جمهور و ریاست سازمان مراقبت محیط زیست در جریان نشست تخصصی نحوه اجرایی کردن قانون هوای پاک نسبت به آن ابراز نگرانی نمود و گفت: آلوده کننده ها از نظر اقتصادی و سیاسی بسیار قوی می باشند و در نتیجه برای اجرای قانون هوای پاک با فشارها و تنگنا های زیادی رو به رو خواهیم گردید.

او از مسئولان استانی محیط زیست درخواست کرد که محکم پای اجرای قانون هوای پاک بایستند و تاکید کرد که حتی اگر اجرای قانون هوای پاک داد هر خودروساز، سندیکا، صنف و کارخانه ای را هم بلند کند این قانون را اجرا خواهد کرد. 

برای همین همکاران من در سازمان محیط زیست باید خود را برای یک رودرویی بزرگ برای اجرای قانون هوای پاک آماده کند.

انتهای پیام