گروه: زنان
تاریخ: ۱۴:۱۸ :: ۱۳۹۶/۰۸/۲۴
سه روایت از خانم ها قاجار؛ اهالی منطقه پشت بام

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از جهان نيوز،حضور خانم ها در تاریخ‌نگاری ایرانی، در اسناد و مدارک معتبرِ به جای‌مانده از سابق، پیچیده و تا اندازه‌ای زیاد رازآلوده هست. این مسأله از برداشت جامعه ایرانی نسبت به خانم ها برآمده هست. از همین‌رو هست که عکس و شناختی زیاد کمرنگ از خانم ها […]

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از جهان نيوز،حضور خانم ها در تاریخ‌نگاری ایرانی، در اسناد و مدارک معتبرِ به جای‌مانده از سابق، پیچیده و تا اندازه‌ای زیاد رازآلوده هست. این مسأله از برداشت جامعه ایرانی نسبت به خانم ها برآمده هست. از همین‌رو هست که عکس و شناختی زیاد کمرنگ از خانم ها در تاریخ نسبت‌ به مردان داریم. عکس‌های تاریخی، دریچه‌ای شایسته به تعداد می‌آیند که حاضر بودن خانم ها را در تاریخ ایران بازمی‌تابانند. این بازتابش هستی و حاضر بودن خانم ها در تاریخ ایران، همراه با روایت‌هایی نوشتاری که پاره‌ای تاریخ‌نگاری‌ها و خاطره‌نویسی‌ها برجای گذارده‌اند، واقعیت‌هایی از حاضر بودن خانم ها ایرانی در روزگاران سابق ارایه می‌کند.

مشهورترین عقدنامه تاریخی ایران؛ اثاثیه صدارت! اثاثیه صدارت نامی هست که تاریخ‌نگاران قاجار بر این شاهزاده پرآوازه گذارده‌اند؛ عزت‌الدوله ملک‌زاده خانم، خواهر ناصرالدین‌شاه قاجار و همسر میرزا تقی‌خان فراهانی «امیرکبیر»! به چه علت این لقب بر شاهزاده خانم گذاشته شده هست، داستانی دراز دارد که عبدالله مستوفی، کارگزار خوشنام حکومتی در اواخر قاجار در کتاب «شرح زندگی من» برایمان روایت می‌کند:   «ازدواج دختر پادشاه با پسر وزير و خواهر پادشاه با خود وزير، در ايران پیشینه تاريخي دارد به‌حدی كه بِرمان‌های قديم ايراني هم رسيده و حكايات فارسي از اين داستان‌ها پر هست. »   مشهورترین ازدواج عزت‌الدوله که به تلقی عبدالله مستوفی «خواهر پشت و كالبدي و عزيزكرده شاه» بوده، ولی نخستینِ آنان است؛ آن‌جا که در نوجوانی به عقد امیرکبیر درمی‌آید. سند این ازدواج عقدنامه‌ای نفیس هست که مشهورترین سند ازدواج به جای‌مانده از تاریخ ایران هست.     عقدنامه میرزا محمدتقی خان امیرکبیر و عزت‌الدوله، خواهر تنی ناصرالدین پادشاه قاجار از دو جهت برخورداری ارزش است؛ یکی خصوصیت تاریخی و دیگر مضمون‌های هنری به کاررفته در آن. این مبحث نشان می‌دهد عقد امیرکبیر و خواهر ناصرالدین‌شاه یک ازدواج مرسومی نبوده، لکن یک دستور و حکم به تعداد می‌آمده هست.     اطلاعات تاریخی را زیر و رو می‌کنیم تا قصه این ازدواج را به یاد آوریم. آ     میرزا تقی‌خان فرزند آشپز اختصاصی قائم‌مقام فراهانی بود و هیچ نسبتی با این طبقه‌ها نداشت. برای همین هم ناصرالدین‌شاه یگانه خواهر تنی خود را که تنها ١٦‌سال داشت، به عقد امیرکبیر ٦٤ساله درآورد. قصه ازدواج امیرکبیر با عزت‌الدوله ملک‌زاده خانم یک روی خوش دارد و در پسِ خود، ماجرایی غم‌انگیز را نهفته هست. امیرکبیر برای این‌که بتواند با خواهر ناصرالدین‌شاه ازدواج کند ضروری هست از همسر خود جدا می‌شد؛ جان‌جان خانم دختر شهبازخان، دختر عموی امیرکبیر بود که از او مالک ٣ فرزند، یک پسر و دو دختر گردید.     بنا به گفته دکتر پولاک، دکتر ویژه ناصرالدین‌شاه، امیر در وقت صدارت از این خانم جدا گردید.     اکیدا هشدار می‌شود دیپلم قابلگی بگیرید! سه روایت از خانم ها قاجار؛ ساکنان منطقه پشت بام     اکیدا هشدار می‌شود دیپلم قابلگی بگیرید! مبحث طب در تاریخ ایران دست‌کم در مرحله معاصر با دگرگونی‌هایی زیاد روبه‌رو شده هست. آ   .. .. »     آ»     دولت در سال‌های انتهاءی مرحله قاجار کوشید مسائل مرتبط به حوزه زایمان و مامایی را به سامان درآورد.     کوشش‌های دولت در زمینه ساماندهی کارها قابلگی و مامایی به این‌جا منحصر نشد. ..»     »     ولوله ای در ساکنان پشت بام یک عکس تاریخی گاه می‌تواند دنیایی پیش روی مخاطب بگشاید. شبیه همین عکس که گردهمایی خانم ها یک دهات بر پشت‌بام را در جشن عروسی در سابق نشان می‌دهد.   کارلاسرنا، جهانگرد ایتالیایی مرحله ناصرالدین‌شاه، در سفرنامه‌اش «مردم و دیدنی‌های ایران» در کنار اشاره به آتش‌بازی به‌ عنوان یکی از تفریحات ایرانیان، از یک پدیده جذاب مرتبط به جهانی خانم ها پرده سه روایت از خانم ها قاجار؛ ساکنان منطقه پشت بام این عکس ما را به دنیایی می‌برد که در آن خانم ها در دوره‌هایی از تاریخ ایران، مستقر منطقه پشت‌بام بوده‌اند.     کارلاسرنا، جهانگرد ایتالیایی مرحله ناصرالدین‌شاه، در سفرنامه‌اش «مردم و دیدنی‌های ایران» در کنار اشاره به آتش‌بازی به‌ عنوان یکی از تفریحات ایرانیان، از یک پدیده جذاب مرتبط به جهانی خانم ها پرده برمی‌دارد «شرقی‌ها از هر نوع تفریح چشم‌نواز لذت می‌برند، چنانکه برای ایرانیان هیچ تفریحی لذت‌بخش‌تر از آتش‌بازی نیست و هیچ حادثه‌ای شاد به حساب نمی‌آید مگر آن‌که با آتش‌بازی توأم باشد. »   » اشاره به عبارت «ساکنان منطقه پشت‌بام» درواقع شرح وضعی هست که خانم ها در سابق به‌ویژه مرحله قاجار با آن روبه‌رو بوده‌اند.   بسیاری از تفریحات خانم ها تا اواخر مرحله قاجار به اندرونی خانه‌ها و مکان‌هایی مشخص همچون زیارت‌گاه‌ها، بازارها، روضه‌خوانی‌ها، تماشای تعزیه، حاضر بودن در طبیعت مقارن با بعضی سنت‌های ایرانی همچون نوروز و سیزده‌به‌در محدود می‌شد. جنبش مشروطیت ایران در اواخر مرحله قاجار بسیاری از ساختارهای کهن و البته فرسوده سیاسی و اجتماعی ایران را بر هم زد.     خانم ها ایرانی در زمره کسانی بودند که از این جنبش در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی مؤثری قبول کردند. مشروطیت و پس از آن شروع روند نوسازی اجتماعی در اواخر قاجار و پهلوی اول، دنیایی جدید را پیش روی خانم ها پستونشین گذاشت.  

مرجع: روزنامه شهروند