تاریخ: ۱۰:۴۰ :: ۱۳۹۷/۰۳/۲۳
رد پای آب

معصومه ابتکار| در اینکه آب منشأ حیات گیاهان، جانوران و آدم هست و چرخه تنوع زیستی با مراجع آب رابطه مستقیم دارد، شکی نیست. اما افزایش جمعیت و گسترش فعالیت‌های انسانی، استفاده فزاینده و آلودگی‌ها، علاوه بر این اقداماتی که به تحولات کلان در اقلیم کره مسکون منتهی شده و امروز تغییر اقلیم نامیده می‌شود، […]

رد پای آبمعصومه ابتکار| در اینکه آب منشأ حیات گیاهان، جانوران و آدم هست و چرخه تنوع زیستی با مراجع آب رابطه مستقیم دارد، شکی نیست. اما افزایش جمعیت و گسترش فعالیت‌های انسانی، استفاده فزاینده و آلودگی‌ها، علاوه بر این اقداماتی که به تحولات کلان در اقلیم کره مسکون منتهی شده و امروز تغییر اقلیم نامیده می‌شود، معادلات و چرخه متوازن طبیعت را بر هم زده هست.     یعنی آدم رد پای بزرگی از مصارف و آلودگی‌ها را در کره زمین از خود به جای می‌گذارد و رد پای آب در این میان روزانه بزرگ‌تر و بزرگ‌تر می‌شود. بهره‌وری استفاده در بخش کشاورزی و شهری پایین بوده و میزان آلودگی و مدیریت ناکارآمد مراجع آب مزید بر دلیل شده هست.     بر این گمان آثار و عارضه ها تغییر اقلیم مثل خشکسالی و افزایش دمای دست کم ٨/١ درجه سانتیگراد و کاهش بارندگی متوالی حدود ٢٠ درصد را باید افزود. تمدن قدیمی و درخشان ایران در اقلیم خشک و نیمه خشک شکل گرفته و ایرانیان با روش‌هایی مثل حفر قنات…

مدیریت پایدار و سازگار با اقلیم مراجع آب را برای قرن‌ها انجام می‌دادند تا اینکه افزایش جمعیت و برق‌دار شدن چاه‌ها از یک‌سو و سد‌سازی و ایجاد سازه‌های شگرف شبکه‌های توزیع آب از سوی دیگر معادلات را بر هم زد.

این تحولات البته ابعاد منطقه‌ای و فرامرزی هم دارد که باید به آن‌ها تحولات اقلیم متاثر از جنگ و ناامنی در خاورمیانه و فروپاشی ساختار‌های مدیریتی و سیاسی کشور‌های منطقه را افزود. از آن جمله ساخت مجموعه سد‌های گاپ در ترکیه که ده‌ها میلیارد مکعب آب دجله و فرات را از دسترس خارج می‌کند و روی تالاب‌ها و رودخانه‌های سوریه و عراق اثر مستقیم داشته و به افزایش نوبت و شدت توفان‌های گرد و غبار منتج می‌شود.

این مطلبو از دست ندید!  صادر کردن مجوز شکار، آتش تخلف های را شعله ورتر می کند

    در عین حال شرایط غیرعادلانه و فوق بحرانی غزه روی دیگر سکه وجود رژیم اسرائیلی که با آلودگی آب شرب آن شهر به ایجاد مریضی و نسل‌کشی فلسطینیان اقدام می‌کند. بیشتر از ٩٠ درصد آب شرب غزه طبق گزارش‌های متقن دچار آلودگی بالاست و البته این مسئله نیز مثل کشتار ١٠٠ شهروند غزه‌ای و جراحات بیشتر از ١٠٠٠ نفر در ماه قبل از دیده‌بانی سازمان‌های نظارتی بین‌المللی مغفول می‌ماند.

به هر حال در ایران رد پای آب از طریق ساز و کار مدیریتی شورای عالی آب و کارگروه‌های فعال آن برای شرایط جدید کم آبی با برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت درجهت اصلاح روش‌های مدیریت مراجع آب دنبال می‌شود.

در این مسیر البته توجه جدی به مبحث بررسی زیست محیطی و خم نشدن درمقابل فشار‌های سیاسی و منطقه‌ای در اجرای ضابطه های زیست محیطی و مراقبت از صنعت های آب، استقرار نگرش ارزش‌گذاری حقیقی آب، تامین حقابه طبیعت، برگشت به روش‌های سنتی و سازگار با اقلیم، مشارکت با سازوکار‌های جهانی مثل توافق پاریس برای صیانت از حقوق مردم ایران در مبحث تغییر اقلیم، ممیزی جدی‌تر سازه‌های آبی و مسئله جابه جایی آب بین حوزه‌ای، تامین اعتبارات لازم برای بهینه‌سازی استفاده آب در بخش کشاورزی، اصلاح الگوی کشت و عدم کاشت فرآورده ها پرآب‌بر و تنظیم این معادله با واردات، مشارکت با کشور‌های منطقه برای تامین پایدار مراجع آب زیست محیطی تالاب‌ها و رودخانه‌های مرزی باید با حساسیت و جدیت مورد توجه قرار گیرد.

معاونت رییس‌جمهور در امور بانوان و خانواده نیز ذیل شورای فرهنگ عمومی در تیم اصلاح الگوی استفاده، پویش رد پای آب را برای ارایه روش‌های کار بردی استفاده بهینه آب در خانواده‌های شهری و روستایی  دنبال می‌کند.