گروه: بلیط
تاریخ: ۱۲:۲۹ :: ۱۳۹۷/۱۰/۱۶
تئاتر ها مبدل به جُنگ های ابلهانه شده اند

– خبر ها رسانه ها – به گزارش راهنمای سفر من به نقل از گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، رضا فیاضی برای نسل‌های گوناگونی که بیننده سینما و تلویزیون بوده‌اند چهره‌ای آشناست. گفت‌وگوی جوان با این بازیگر، نویسنده و فعال تئاتر کودک را که دربردارنده موضوعات روز عرصه تئاتر و سینما من جمله تئاتر‌های تجاری و […]

– خبر ها رسانه ها –

به گزارش راهنمای سفر من به نقل از گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، رضا فیاضی برای نسل‌های گوناگونی که بیننده سینما و تلویزیون بوده‌اند چهره‌ای آشناست. گفت‌وگوی جوان با این بازیگر، نویسنده و فعال تئاتر کودک را که دربردارنده موضوعات روز عرصه تئاتر و سینما من جمله تئاتر‌های تجاری و نیز ناتوانی سینمای ملی هست، می‌خوانید.

شما پیشینه بازی در نقش بعضی کاراکتر‌های کمدی را داشته‌اید. در حال حاضر سینمای ایران مبتلابه کمدی‌هایی هست که قطعاً نمی‌توان از آن‌ها به عنوان آثاری فاخر یاد نمود. آثاری که حاضر هستند به هر قیمتی مردم را بخندانند. در تئاتر نیز شاهد رویکردی هستیم که از آن به عنوان تئاتر تجاری یاد می‌شود که رقص و آواز و لودگی در آن سخن اول را می‌زند. فکر می‌کنید مشکل کجاست؟

فکر می‌کنید مشکل کجاست؟بخشی از مشکل اقتصادی هست. تا وقتی که مشکل اقتصادی وجود دارد و بازیگران و عاملان نمایش بخواهند خودشان را تأمین کنند چاره‌ای جز این ندارند. حقیقت این هست که تئاتر‌های فاخر و سالم احتیاج به حمایت‌های دولتی دارند. تا این پشتیبانی وجود نداشته باشد ماجرا به همین منوال ادامه پیدا می‌کند. نگاه کنید من مدتی در کیش بودم و آنجا نگاه کردم که تئاتر‌ها به معنای حقیقی کلمه مبدل به جنگ‌های ابلهانه شده هست. لوده‌بازی‌هایی که اصلاً برایشان جابه جایی مفاهیم یا هنر به معنای حقیقی اهمیتی ندارد. دو سال رفتم کیش کوشش کردم که یک اتفاق هنری بیفتد و اندیشه در تئاتر نمیرد. در سطح تهران هم نگاه کنید این رویکرد وجود دارد. تئاتر به لحاظ اندکی در حال گسترش هست، اما کیفیت کار‌ها روز به روز پایین می‌آید. ذائقه تماشاگر هم تابع همین مساله تغییر می‌کند.

نظر شما در مورد تئاتر‌هایی که اخیراً وزیر ارشاد از آن به عنوان تئاتر لاکچری یاد نمود چیست؟ به نظر می‌رسد نمایش‌هایی روی صحنه می‌رود که قرار هست صرفاً برای یک طبقه خاص باشد. نرخ بلیت‌ها رقم‌های بالایی را نشان می‌دهد. این رویکرد نگرانی‌هایی را ایجاد نموده هست. این وضع را چگونه بررسی می‌کنید؟
این وضع را چگونه بررسی می‌کنید؟ در حال حاضر یک سری از بازیگران سینما وارد تئاتر می‌شوند و از محبوبیت و آوازه آن‌ها استفاده می‌شود ولی هستند تئاتر‌هایی که با خود خیلی ستاره‌سازی ندارند ولی باز مردم وقتی فهم می‌کنند این نمایش خوبی هست می‌روند و پشتیبانی می‌کنند. نمایش‌هایی هم داریم که مهجور هستند یعنی در سالن‌های کوچک اجرا می‌شوند. بازی‌ها خوب و منطقی، اما حقیقت این هست که تماشاگر در شأن خود ندارند. چگونه می‌توانند در تئاتر‌های خصوصی نظیر شهرزاد شبی فلان قدر پرداخت کنند تا نمایش‌شان اجرا برود و رقابت کند با تئاتری نظیر تئاتر می‌سی‌سی‌پی با این ظرفیت آرتیست. به لحاظ حمایتی بنظرم عدالت وجود ندارد. کارشان را من کامل رد نمی‌کنم، ولی ذائقه‌سازی می‌کنند. راستش دلم برای بچه‌های تئاتر می‌سوزد، این همه هم زحمت می‌کشند. خیلی از ستاره‌های سینما از بچه‌های تئاتر هستند که مدتی مهجور بودند و الان می‌درخشند روی صحنه و مردم به علت آن‌ها می‌آیند و می‌بینند اینکه بتوانند کار خوب عرضه دهند ایراد ندارد، اما اعتقاد دارم باید ابزارها برای همه بچه‌های تئاتر وجود داشته باشد. از طرفی دیگر اعتقاد دارم مردم باید به تئاتر اعتماد نمایند و نباید با کار‌های ضعیف از مردم سلب اعتماد گردد.

چقدر می‌توانیم تئاتر را در این شرایط تقویت‌کننده فرهنگ بدانیم؟
حقیقت این هست که تئاتر بخشی از جدانشدنی فرهنگ یک کشور هست. تئاتر می‌تواند در فرهنگ‌سازی جامعه تأثیرگذار باشد، اندیشه به وجود بیاورد، حرکت انسانی به وجود بیاورد، شعور ایجاد کند. نمایش‌هایی هستند که با این هدف ساخته و اجرا می‌شوند که آدم‌های قوی دارند کار می‌کنند و با شعور و فرهنگ هستند که در راستای فرهنگ‌سازی برای جامعه گام برمی‌دارند و نمایش‌هایی را روی صحنه می‌برند.

بعضی اعتقاد دارند زیادی از اجرا‌های تئاتر فرهنگی نیستند و گاهی هم ضدفرهنگی هستند.
شک نکنید این اتفاق امکان دارد بیفتد. ما در مورد تئاتری گفت وگو می‌کنیم که فرهنگ ایجاد می‌کند و تئاتر هدفش این هست. من اعتقاد دارم که تئاتر باید فرهنگ‌سازی کند و اگر غیر از این باشد همان‌طور که گفتید ضد فرهنگ عمل می‌کند، اما من تصور نمی‌کنم کاملاً این اندیشه به این ماجرا محیط باشد. الان اجرا‌هایی وجود دارند چند تا کار جدید نگاه کردم. من مدتی تهران نبودم و دور بودم ولی وقتی رسیدم با هجمه‌ای از تئاتر‌ها رو به رو گردیدم و با احساس خوشایندی رفتم یک‌سری کار‌ها را نگاه کردم. فکر کنم جوان‌های ما در راستای تئاتر دارند سخت فعالیت می‌کنند و سالن‌ها ساخته شده و الان مجال وجود دارد که تئاتر‌های خوبی را اجرا کنند، اما تئاتر بخشی از جدانشدنی فرهنگ هست. اعتقاد دارم باید پشتیبانی گردد. اگر تئاتر و جنبه فرهنگ‌سازی آن تقویت گردد به نفع جامعه هست. یک بعد آن سرگرم‌سازی هست، بعد دیگر این هست که مردم با رفتن به تئاتر خود را در فراروی پالایش روح قرار می‌دهند البته این به شرطی اتفاق می‌افتد که تولیدکننده خودش انسان خودساخته‌ای باشد و بر ارزش کاری که انجام می‌دهد واقف باشد.

چقدر هنر تئاتر در کشور ما مردمی هست و بلیت‌های گران تئاتر چه تأثیری می‌تواند در این هنر داشته باشد؟ 
بنظرم وادار گردیدند به این سمت بروند. من اصلاً این رویکرد را تأیید نمی‌کنم، اما وقتی تئاتر را به خود آدم‌ها واگذار می‌کنید مجبورند بلیت را گران کنند یا کاری کنند که مردم بخندند و هیجان‌زده گردند تا بیایند و تئاتر را نگاه کنند. حقیقت این هست که تئاتر باید پشتیبانی گردد. من خودم چند سال پیش در تالار هنر کارگردانی کار کودک کردم بلیت را ۱۵ هزار تومان تعیین کرده بودیم. برای تشویق بچه‌ها و خانواده‌ها که نگاه کنند بلیت را ارزان کردیم، چون پشتیبانی گردند. به طور مثال برای اجرای نمایش پدر ۲۰ تومان پشتیبانی گردیدیم. اگر این پشتیبانی نبود نمی‌توانستیم سر پا بمانیم و اجرا کنیم هر چند باز دچار مشکل گردیدیم. تا پشتیبانی دولت نباشد نمی‌شود. تئاتر هزینه‌بر هست، به ویژه تئاتر کودک.

این‌طور که مشخص هست تئاتر کودک هزینه‌های زیادی احتیاج دارد.

بله بر خلاف نگاهی که الان وجود دارد تئاتر کودک هزینه‌بر هست، ساخت عروسک، ساخت دکور و طراحی صحنه هزینه دارد. باید جاذبه‌های بصری وجود داشته باشد یا جاذبه‌های شاعرانه رمانتیک و پرتخیل برای بچه‌ها وجود داشته باشد. این‌ها بدون پول نمی‌شود. الان ساخت عروسک کمتر از یک میلیون تومان وجود ندارد، این از کجا تهیه می‌شود؟ یا بر عهده خود آدم‌ها هست یا باید از جایی دیگر تأمین گردد. فرض بفرمایید می‌گفتم بیا تخمین اجرا کن و برو من هیچ تضمینی برای بازدهی پول دولت نداشتم. کار را انجام می‌دادم و اجرا می‌رفتم. الان می‌گویند برو دست تو جیبت کن هر چه رخ داد، افتاد ما اگر توانستیم کمک می‌کنیم. خیلی از تئاتر‌ها پشتیبانی دولتی نمی‌شوند و خودشان باید در حقیقت هزینه‌ها را تهیه کنند و تهیه‌کننده‌ای بالای سر کار نیست. او هم به فکر جیبش خواهد بود، به فکر تأمین حقوق آدم‌ها می‌افتد و وادار هست کار‌هایی بکند. این عقیده من نیست که بگویم خوب هست، نه خوب نیست، اما تا تئاتر پشتیبانی نشود و تا هنر این مملکت هنر حقیقی نشود همین‌ها را می‌بینید. بودجه کشور ما برای تئاتر و فرهنگ کشور را شما نگاه کنید. نگاه به هنر و نمایش اصلاً با مسائل دیگر قابل قیاس نیست. این هست که تا وقتی که دولت و دولتمردان نگاه ویژه به فرهنگ مملکت نداشته باشند همین وضع را خواهیم داشت و سخت‌تر خواهد گردید.

این مطلبو از دست ندید!  بلیت اتوبوس بعد از ۲۵ فرودین به نرخ سابق باز می گردد/ گران فروشی بلیت در هواپیما نداریم

نقش کارگزاران فرهنگی و سیاستگذاران را شما چقدر دخیل می‌دانید؟
به هر حال ما یک چیزی داریم به اسم تغذیه روحی که باید به رسمیت شناخته گردد. مردم خوراک روحی می‌خواهند. هنر برای همین هست. ما الان با بچه‌ها چه رفتاری داریم می‌کنیم؟ چگونه هدایت‌شان می‌کنیم؟ اگر من برای بچه خودم هزینه نکنم، کتاب و دفتر را تأمین نکنم و… مداد دستش ندهم و کمک نکنم خط را خوب بنویسد این بچه نمی‌تواند بنویسد و نمی‌تواند اندیشه‌اش را گسترش بدهد و از خودش پشتیبانی نماید و برای مسائل زندگی خودش تصمیم بگیرد. این بچه را در موقعیت آدم‌ها قرار بدهید. در مورد کشور هم تا دفتر و مداد ندهیم و تأمین نکنیم هنرمند نمی‌توانیم به وجود بیاوریم. ما تا آدم‌ها را نسازیم و فرهنگ‌سازی را جدی نگیریم به جایی نمی‌رسیم. من یاد دارم یک جایی این مطلب را خوانده بودم و پیگیر بودم، گفتم در کشور ژاپن یا چین با نمایش خلاق، آدم‌هایشان را ساختند. حدود ۲۵ نفر از بچه‌ها را از دوران کودکی برگزیدند با نمایش خلاق رویشان کار کردند. ۱۰ ۱۰ سال بعد، ۱۵ سال بعد دولتمردان کشور خود بودند. ما کجا چنین چیزی در مملکت خودمان داریم؟ نخبه‌هایمان را رها کرده‌ایم به حال خود، نخبه‌ها دارند از این مملکت می‌روند. دل انسان می‌سوزد.

تئاتر کودک الان در چه وضعیتی قرار دارد؟
نه سینمای ما و نه در کمال تأسف تئاتر ما در وضع خوبی به سر نمی‌برد. حقیقت این هست که نسبت به شرایط ما خوب نیست. تئاتر‌های زیادی الان اجرا می‌رود به اسم تئاتر‌های خصوصی. یک تئاتر خصوصی کودک نمی‌بینید چرا؟ کودکان انسان نیستند؟ در کشور‌های مدرن روی کودکانشان کار می‌کنند. بیننده هدف کودکان هستند. اینجا اصلاًً کودک و نوجوان را به رسمیت نمی‌شناسند که برایش کار کنند. در حالتی که مردم زیادتر برای بچه‌ها باید بها بدهند. ما چند تا سالن نمایش کودک داریم در تهران بزرگ؟ یکی در پارک لاله که دو سالن کوچک دارد، یکی هم تالار هنر. کجا داریم به عنوان تئاتر کودک و نوجوان. اینجاست که دل انسان می‌سوزد. اگر ما این بچه‌ها را برایشان اندیشه ایجاد نکنیم رشد نخواهند داشت. الان شما سینما را ببین سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده سرمایه می‌گذارد آن‌قدر دیر پخش می‌کند و آن‌قدر اکران خوب نمی‌گیرد. همان‌طور که من چند تا فیلم کار کردم یا پخش نشدند یا در شرایط بدی پخش گردیدند که انسان دلش می‌سوزد. تئاتر کودک هم همین گونه هست.

برای تقویت معنویت، اخلاق و فرهنگ در سینما و تئاتر چه کار باید کرد؟ فیلمنامه و متن چقدر در این وضع اثرگذاری دارد؟
فیلمنامه خوب تعیین‌کننده یک سینمای خوب هست. همه چیز بر پایه و اساس متن خوب استوار هست. تا یک فیلمنامه نرمال نباشد سینمای خوبی نخواهید داشت. الان شما سینما را نگاه کنید با یک گرایش‌های ابلهانه روبه‌رو هستیم. بازار مکاره شده هست. در فیلم‌ها الان برای فروش چه می‌کنند. می‌روند بیرون کشور عکس چند تا زن بی‌حجاب می‌گیرند و چند تا عکس کنار ساحل و می‌آیند یک پوستر زرق و برق‌دار درست می‌کنند و اینجوری می‌خواهند بیننده جذب نمایند. این‌ها چه دردی از فرهنگ و بیننده ما دارو می‌کند؟ خیلی سالم‌تر و شریف‌تر و خوب تر می‌شود در کشور خودمان فیلم ساخت. این چند تا فیلم که الان رفته‌اند بیرون از ایران فیلمبرداری کردند نظیر تگزاس، میامی، لس‌آنجلس حاصلش چی هست واقعاً؟ چه دردی از این مردم و مملکت دارو می‌کند؟ فکر می‌کنند تماشاگر ایرانی دنبال موی بانوان هست، این نگاه به مردم تحقیرآمیز هست. اگر فیلمنامه خوب بتوانند بنویسند این بازی‌ها را درنمی‌آورند. با هنرشان نمی‌توانند بیننده جذب نمایند دنبال جذب از طریق این ادا و اطوار‌ها هستند.

آنچه بعضی از آن به عنوان تئاتر باشکوه یاد می‌کنند به چه معناست؟ 
مفهوم آن این هست که به هر حال یک واژه‌ای استفاده نمایند که وزنه‌ای از نظر فرهنگی به وجود بیاورد. تقویت‌کننده فرهنگ باشد. تئاتر فاخر تئاتری هست که فخر مملکت باشد. هیچ نگاه انتقادی به بینوایان یا کار‌های دیگر نمی‌کنم، به عقیده من محترمند و شاید لازم باشد، ما موزیکال لازم داریم، اما تئاتر فاخر بنظرم تئاتری هست که موجب بالا بردن فرهنگ کشور گردد. جوانانی را داریم که اندیشه خوبی دارند و تئاتر می‌توانند اجرا کنند. این می‌تواند تئاتر ما باشد. اندیشه‌های ملی مذهبی و فرهنگی و هر چه شاخص‌های این مملکت ارزش دارد، دین و مذهب و ایده‌آل‌های دیگر آنچه می‌تواند تعیین‌کننده باشد و یک مملکت را بسازد. این تئاتر به باور ما تئاتر فاخر هست. امید دارم با سرمایه‌گذاری‌های لازم و نگاه‌های درست و سازنده تئاتر‌های فاخر را بتوانیم تولید کنیم. تئاتری که مردم به آن افتخار کنند. یک دوره کوتاهی شهرداری در راستای کودک گفت: یک نمایشنامه بنویسید و مسابقه برگزار نمود. مسابقه ۱۰ نمایش، ۱۰ تا اجرا، اگر چه پول اندکی دادند، اما تأثیرگذار بود، ولی تعطیل گردید و رفت. اگر ما بودجه خوبی داشته باشیم، ۱۰ تا کارگردان انتخاب نماییم بگوییم این بودجه در اختیار شما برو تئاتر فاخر، تئاتر ملی، تئاتری که اندیشه‌ساز هست روی صحنه ببر و بدانیم به کدام آدم‌ها ابزارها بدهیم تا بودجه‌ها تلف نشود، شاید اتفاق خوبی بیفتد.

بجز نمایش و بازیگری فعالیت‌های هنری دیگری هم دارید؟
دو رمان جدید روانه بازار کردم که اسم یکی پرسه در پاریس هست و در راستای شعر هم سه کتاب شعر دارم و چند مجموعه قصه به علاوه چند نمایشنامه.

مرجع: روزنامه جوان