تاریخ: ۴:۲۰ :: ۱۳۹۸/۰۱/۰۴
بهار ۹۸| راهنمای جامع گردشگری اراک؛ پایتخت صنعتی کشور+فیلم

– اخبار استانها – به‌گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، استان مرکزی استانی در مرکز ایران بوده که بزرگترین شهر و ‏‏مرکز آن کلانشهر اراک است و به‌عنوان پایتخت صنعتی ایران شناخته می‌شود و از شمال به استان‌های ‏‏البرز و قزوین، از غرب به استان همدان، از شمال شرقی به استان تهران از جنوب به استان‌های […]

– اخبار استانها –

به‌گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، استان مرکزی استانی در مرکز ایران بوده که بزرگترین شهر و ‏‏مرکز آن کلانشهر اراک است و به‌عنوان پایتخت صنعتی ایران شناخته می‌شود و از شمال به استان‌های ‏‏البرز و قزوین، از غرب به استان همدان، از شمال شرقی به استان تهران از جنوب به استان‌های ‏‏لرستان و اصفهان و از شرق به استان‌های قم و اصفهان محدود می‌شود.‏

این استان دارای مساحتی معادل ۲۹٬۵۳۰ کیلومتر مربع است که ۱٫۸۲ درصد از مساحت ایران را به ‏‏خود اختصاص داده ‌است و براساس آخرین تقسیمات کشوری، دارای ۱۲ شهرستان، ۲۳ بخش، ۳۲ ‏‏شهر، ۶۶ دهستان، یک‌هزار و ۳۹۴ آبادی دارای سکنه و ۴۶ آبادی خالی از سکنه‌ است.‏

استان مرکزی به سبب وجود کوه‌های مرتفع، مجاورت با حاشیه مرکزی ایران، همجواری با بخشی از ‏‏منطقه حوض سلطان، کویر میقان و حوزه آبریز دریاچه نمک و همچنین قرار گرفتن در محل تلاقی دو ‏‏رشته کوه البرز و زاگرس، دارای آب و هوایی متنوع است.‏

بهار ۹۸| بازدید ۸۷ هزار نفر مسافر و گردشگر از جاذبه‌های گردشگری استان همدانبهار ۹۸| ۸۹ هزار مسافر از جاذبه‌های گردشگری چهارمحال و بختیاری بازدید کردندبهار ۹۸| خانه تاریخی و زیبای نصیرالملک؛ جاذبه جدید گردشگری شیراز + فیلم

این استان به‌سبب قرارگیری در مرکز کشور و مجاورت با حکومت‌های بزرگ قبل از اسلام از ‏‏اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است و به‌همین سبب شهرهای این منطقه از لحاظ تاریخی اهمیت پیدا ‏‏کرده‌اند که از جمله این شهرها می‌توان به اراک، کمیجان، نراق، آوه، آستانه، نیم‌ور، ساروق، وفس، ‏‏چهرقان و کرهرود اشاره کرد.‏

استان مرکزی از جمله استان‌های نخبه‌پرور است که تعداد مفاخر کشور در آن بیش از ۴۵۰۰ نفر است ‏‏و یک چهارم یعنی معادل ۱۱۰۰ نفر مربوط به استان مرکزی بوده و این امر نشانگر اهمیت خطه این ‏‏استان در فرهیخته‌پروری است از این رو به این استان لقب بهشت مفاخر، سرزمین آفتاب و پایتخت ‏‏مفاخر و مشاهیر را داده‌اند.‏

ویژگی‌های جغرافیایی، تاریخی و اقتصادی

شهرستان اراک مرکز استان مرکزی است. مساحت آن ۴۰۶۷ کیلومتر مربع بوده و جمعیت آن بالغ بر۵۹ هزار و ۶۳۴ نفر است. این شهرستان از شمال به شهرستان‌های فراهان و آشتیان، شرق به شهرستان‌های محلات و دلیجان، غرب و جنوب غرب به شهرستان‌های خنداب و شازند و از جنوب به شهرستان خمین محدود می‌شود. شهرستان اراک به مرکزیت شهر اراک دارای ۳ بخش، ۶ شهر و ۱۱دهستان است.

قدمت شهر اراک به دوره قاجار می‌رسد. پیش از آن، این منطقه بخشی از ایالت عراق عجم به حساب می‌آمد. در زمان فتحعلی‌شاه قاجار به سبب ناامنی و اختلافات ملی، قشونی به نام عراق تشکیل شد و یوسف‌خان گرجی، سپهدار اعظم از فتحعلی شاه تقاضا کرد که برای مرکز قشون عجم قلعه‌ای نظامی احداث کند.

به این ترتیب ساختمان اصلی شهر اراک با نام سلطان‌آباد بنا نهاده شد و در سال ۱۲۳۱ ه.ش به پایان رسید. زمانی که راه آهن سراسری در سال ۱۳۱۷ ه.ش ایجاد شد، ایستگاهی در کنار شهر احداث شد و نام ایستگاه را اراک گذاشتند. سپس بخشنامه‌هایی ابلاغ شد که نام آبادی‌های مجاور ایستگاه به نام همان ایستگاه خوانده شود. از این رو این منطقه اراک نامیده شد و در زمان‌های بعد اراک از لحاظ مرکزیت مورد توجه قرار گرفت و قطب صنعتی کشور شد.

وجود کارخانه‌ها و صنایع مختلف در محدوده شهر از عوامل جذب فعالیت‌های صنعتی و خدماتی در این منطقه شده است. مهم‌ترین کارخانه‌های صنعتی اراک ماشین‌سازی، آلومینیوم‌سازی، آذرآب، واگن‌پارس، کمباین‌سازی، صنایع سنگ، پتروشیمی و نیروگاه هستند.

 برای کلمه اراک معانی گوناگونی ذکر شده که از جمله آنها می‌توان به (تخت شاهی) پایتخت، باغستان و نخلستان، شهرستان، باغ و بارگاه اشاره کرد.

پروفسور هرتسفلد آلمانی «اراک» را شکل فارسی کلمه عراق و به معنی سرزمین هموار دانسته‌اند. اهالی شهرستان عمدتاً به زبان فارسی و در بخش‌هایی به زبان ترکی تکلم می‌کنند. غذای محلی استان آش ترخینه، کاچی، دیزی، نان فتیر و کسمه است.

جاذبه‌های طبیعی

تالاب و کویر میقان: این تالاب درفاصله ۱۵کیلومتری شمال شرقی اراک بامساحت۱۱۰کیلومتر مربع واقع شده است. دریاچه موجود آن به ۱۸ کیلومتر مربع می‌رسد. در وسط آن دو جزیره به نام‌های کریستالین ۱و ۲ قرار گرفته که در واقع از رسوبات کربنات کلسیم و سایر نمک‌های بالا آمده تشکیل شده است. در اطراف دریاچه گیاهان تاغ و قره‌داغ می‌روید که درتثبیت خاک و ماسه‌های اطراف تالاب موثرند.

عبوراز این تالاب به سبب وجود گل و لای فراوان حتی درتابستان ممکن نیست و تلاش گروه‌های کوهنوردی برای عبورعرضی آن تاکنون ناموفق بوده است. این تالاب در شمال شرقی اراک در دشت فراهان، جاده اراک به  فرمهین، ‌دوراهی داوود‌آباد ۱۵ کیلومتری شمال و شمال شرقی اراک، دشت گیاهان قره داغ در ضلع جنوبی جاده قرار دارد.

غار سفید خانی: دسترسی به این غار از طریق روستاهای «رباط میل» و «خانه میران» امکان پذیر است که در ۱۸ کیلومتری جنوب غربی شهر اراک در کوه سفیدخانی واقع شده است. دهانه غار۴۰×70سانتی‌متر و محوطه غار زیاد وسیع نیست اهمیت آن به منبع آب راکد و سنگین و غیر آشامیدنی آن است. ستون‌های آهکی استدلاکتیتی فراوان و زیبایی در آن دیده می‌شود. یکی از بزرگترین آنها به صورت قندیل زیبایی از سقف غار آویزان است.

چشمه چپقلی: منطقه طبیعت‌گردی و گردشگری موسوم به چپقلی در ۲۸ کیلومتری جنوب غربی جاده اراک-بروجرد در روستای رباط میل  قرار دارد که هم اکنون با تسهیلات به عمل آمده وتأ سیسات رفاهی به یک نقطه قابل توجه برای انجام برنامه طبیعت گردی در آمده است. یکی از نقاط خوش آب وهوا در فصول گرم که نزدیک اراک است به شمار می‌رود. که یکی از آب‌های سرد و سبک به شمار می‌رود و برای دفع سنگ کلیه موثر است.

باغ وحش و پارک جنگلی شهید باهنر: این پارک جنگلی در سطح ملی عملکرد دارد و در شرق شهر اراک مجاورت جاده اراک-تهران قرار گرفته است. فضای سبز این پارک با گونه‌های مناسب و سازگار با اقلیم اراک انجام شده است.

منطقه شکار ممنوع تالاب میقان: وسعت منطقه شکارممنوع تالاب میقان اراک ۲۵ هزار هکتار است که تالاب میقان با مساحتی حدود ۱۲ هزار هکتار ناحیه‌ای کم ارتفاع، مردابی، پیت‌زار، طبیعی، دا ئمی و با آب شور در مرکز این منطقه قرارگرفته است. در این تالاب حدود ۸۰ گونه پرنده و چندین گونه پستاندار و خزنده شناخته شده است. تالاب میقان به عنوان یک زیستگاه کلیدی برای درنا در مرکز کشور محسوب می‌شود.

غار سوله خونزا: این غار در روستای شمس‌آباد که در جنوب شرقی اراک بین قره کهریز کزاز قرار دارد واقع شده است.غار دو راه دسترسی دارد. راه نخست از طریق روستای عقیل‌آباد و راه دوم از طریق روستای علیم‌آباد است. این غار دو دهانه دارد. غار نخست به طول  37 متر وعرض ۵/۱متر، غار دوم به طول ۴۷ متر و ارتفاع ۱٫۵ متر است. در انتهای غار یک حوض ساخته شده که جنس آن ساروج بوده و دارای آب گوارایی است.

غار کبوتر: در دره مقابل غار آسیلی در ادامه جاده خاکی که به ارتفاعات پشت کوه می‌رود، غاری رو به مشرق در ارتفاع ۲۰۰ متر از زمین قرار دارد، که به کبوتر معروف است. زیرا دارای کبوتر چاهی است، غار دو دهانه دارد. دهانه اصلی در بالا فراخ و بزرگ است و دارای شیب منفی بوده و باید با طناب و فرود فنی از آن فرود آمد. دهانه فرعی کمی پایین‌تر از دهانه اصلی و با شیب تندی به تالار اصلی متصل می‌شود.

غار آسیلی: غار آسیلی در نزدیک روستای امان‌آباد، در غرب انجدان قرار دارد. طول کلی غار ۷۳/۵ و عرض آن ۸ متر است. دراین غار حوضچه‌هایی وجود دارد که دیواره‌های آن را مواد آهکی وبلورهای منشوری استالا کتیتی پوشانده‌اند. مدخل غار دو دریچه دایره شکل است و ستونی به محیط یک متر دیواره وسطی این دو دریچه را تشکیل می دهد.

غار میلانون: غار مزبور دارای دو دهانه بوده، یکی مایل است که راه عبور و رسیدن به انتهای آن است و دیگری عمودی که در حدود ۳ متر بالاتر از دهانه اولی قرار دارد.

غار طاق رچه: این غار از غار آسیلی به انجدان نزدیک‌تر است. دو درخت بزرگ مقابل دهانه آن روییده و منظره زیبایی به غار داده است. طول غار ۲۲ متر عرض میانه آن ۷ متر، عرض انتهای آن ۱۱ متر و ارتفاع غار ۳ متر بوده و دهانه غار رو به جنوب است.

غار گیوه کش: گیوه کش غار کوچکی است. طول غار ۹ متر و عرض آن ۶ متر و ارتفاع آن ۵/۱ متر است. عرض دهانه نیز ۴ متر است که در قسمت شرق انجدان قرار دارد.

جاذبه‌های روستایی و روستاهای هدف

 جامعه روستایی ایران نه تنها بستر شکوفایی بخش مهمی از میراث گذشته ایران‌زمین است بلکه خود حافظ سرزمین و جلوه‌های گوناگون میراث فرهنگی و نشانگر هوش، ذکاوت و سازگاری انسان ایرانی با طبیعت متنوع و گوناگون بوده است. شهر اراک نیز از لحاظ تنوع روستایی در سطح ایران مقام برجسته‌ای را دارا است، از آن میان می‌توان به دو روستای هزاوه و انجدان اشاره کرد.

مناطق نمونه گردشگری شهرستان اراک

این مناطق دارای قابلیت‌های گردشگری به لحاظ وجود جاذبه‌های طبیعی، تاریخی، مذهبی و فرهنگی است. دولت به منظور افزایش انگیزه برای سرمایه‌گذاران در صنعت گردشگری و ایجاد تأسیسات مورد نیاز در این حوزه اقدام به ارایه تسهیلات کرده است. این تسهیلات شامل واگذاری اراضی، ارایه تسهیلات بانکی، صدور مجوزهای مورد نیاز، کمک به اجرای زیرساخت‌ها و سایر موارد است.

در شهرستان اراک، مناطق هزاوه، کویرمیقان، هفتادقله، کوه سفید خانی(خانه میران)، دره گردو، تخت سادات کرهرود، کلاله سنجان به عنوان مناطق نمونه گردشگری معرفی شده و مطالعات اولیه آن انجام شده و درحال واگذاری به سرمایه‌گذار به منظور احداث تأسیسات گردشگری است.

هزاوه: منطقه گردشگری هزاوه با مساحت ۳۰هکتار در۲۰ کیلومتری شمال غربی شهر اراک قراردارد. به سبب وجود چشمه‌سارهای متعدد همچنین حاصل‌خیزی و اقلیم مطلوب، زمینه مناسب و مساعدی برای رشد و پرورش انواع درختان میوه در این منطقه ایجاد شده است. وجود آثاری چون امامزاده سلطان سیداحمد(جد امجد مقام معظم رهبری) مربوط به سده ۸ و۹ ه.ق پیشینه تاریخی هزاوه را می‌نمایاند، خانه منتسب به امیر کبیر، مسجد، حمام و تپه‌های تاریخی از دیگر آثار موجود در این روستا است.

تالاب کویری میقان: منطقه گردشگری کویر میقان با مساحت ۵۰۰ هکتار در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی اراک واقع شده است. در این تالاب نزدیک به ۱۶درصد از پرندگان کشور و ۵۲ گونه گیاهی زیست می‌کنند و چاله‌های جمع‌آوری نمک دارای قدمت تاریخی است.

هفتاد قله: این منطقه به مساحت ۹۷ هزار و  437 هکتاردر فواصل مکانی ۳۰ کیلومتری در شمال خمین، ۱۵ کیلومتری شمال غرب محلات، ۳۵ کیلومتری شمال غرب دلیجان و ۲۵ کیلومتری شرق اراک، جاده اصلی قم-اراک، روستای ابراهیم‌آباد، روستای شهسواران واقع شده است، دره چکاب و سیبک از مهم‌ترین دره‌های این منطقه هستند که به سبب در برداشتن چشمه‌هایی به همین نام به عنوان آبشخور مورد استفاده وحوش قرار می گیرد.

۴۱ گونه گیاهی شناسایی شده و۷۱ گونه پرنده نیز وجود دارد. با استفاده از دوربین‌های تله‌ای نصب شده، برای نخستین بار در طول تاریخ حیات، این منطقه موفق به ثبت تصاویر پلنگ شد. وجود بیش از  70کتیبه بر دل کوه متعلق به ۴۰۰ سال پیش از میلاد نشان از ارزش زیستگاهی این منطقه دارد. منطقه نمونه گردشگری هفتاد قله با مساحت یک‌هزار هکتار در سال۱۳۵۳ تحت حفاظت محیط زیست درآمده است.

کوه سفیدخانی«سفیدخانی»: منطقه سفیدخانی با مساحت ۱۰۰هکتار از جمله فضاهایی است که به موجب مطالعات تربیت بدنی استان و اظهار نظر کارشناسان فدراسیون اسکی کشور برای استقرار پاره‌ای از امکانات زمستانی و تابستانی مناسب تشخیص داده شده است. این محوطه به سبب نزدیکی به شهر اراک و وجود امکاناتی از قبیل تله لوژ و کانال‌های شیبدار( سرسره) برای تفریحات خانوادگی و گذران اوقات فراغت مناسب است.

وجود برف در زمستان و دمای مناسب هوا دربهار و تابستان سبب می‌شود این امکانات در بیشتر اوقات سال مورد استفاده اهالی و بازدیدکنندگان استان قرار گیرد.

دره گردو: منطقه نمونه گردشگری دره‌ گردو با وسعت ۱۰۰ هکتار در جنوب شهر اراک(جنوب شرقی دامنه کوه سرخه) قرار دارد و از آب و هوای مناسب، طبیعت بکر و مسیر دسترسی آسان برخوردار است.

تخت سادات کرهرود: منطقه گردشگری سادات از جاذبه‌‌های گردشگری چون چشمه، باغات میوه، اراضی کشاورزی، مراتع سرسبز، جاذبه‌های طبیعی، کوهستانی و مقبره سادات برخوردار است که به همین دلیل به تخت سادات معروف شده است با مساحت۱۰۰ هکتار در ۵ کیلومتری جنوب غربی اراک، و در محدوده شهر کرهرود واقع شده است.

کلاله سنجان: منطقه تفرجگاه کلاله سنجان در ۵ کیلومتری غرب اراک واقع شده است. سفره‌خانه سنتی، وسایل بازی و مجتمع اقامتی رفاهی آفتاب از امکانات کنونی این تفرجگاه است.

منطقه انجیرک: مجتمع گردشگری ورزشی انجیرک در ۷ کیلومتری جاده اراک-خمین احداث شده است که درحال حاضر فاز  1اجرا شده و عملیات اجرایی فاز ۲ درحال پیگیری است که جزو منطقه نمونه گردشگری محسوب می‌شود.

بهار ۹۸| ماسه‌زارهای ابوغویر دهلران ؛ جاذبه‌های متفاوت در گردشگری + فیلمگردشگری دریایی یکی از جاذبه‌های گردشگری بوشهر + فیلمبهار ۹۸| خانه تاریخی و زیبای نصیرالملک؛ جاذبه جدید گردشگری شیراز + فیلم

جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و مذهبی

شهر اراک به سبب قرارگیری در مسیر جاده‌های تاریخی و موقعیت جغرافیایی و ارتباطی با استان‌های جنوبی و غربی ایران نقش بسیار مهمی را در توسعه تبادلات کالا، تجارت و فرهنگ‌ها داشته است. بدین سبب بناهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی به لحاظ کمی و کیفی نشان‌دهنده اهمیت و ویژگی خاص این شهرستان است. از جمله این بناها می‌توان به مجموعه‌های زیر اشاره کرد.

مجموعه تاریخی بازار اراک:  مجموعه تاریخی بازار اراک نیز نمونه ارزشمندی از شهرسازی اوایل قرن ۱۳ است. این بازار در زمان فتحعلی‌شاه قاجار(دومین شاه قاجار) در سال ۱۲۲۷ ه.ق توسط یوسف خان گرجی بنا شده است. بام آن گنبدی بوده و با کاهگل پوشیده شده است. در مرکز هر گنبد نورگیری تعبیه شده که کار تهویه و نوررسانی را انجام می دهد، عمده حجره‌ها درراسته بازارها استقرار یافته و کارگاه‌های تولیدی، باراندازها، انبارها و بازارچه‌های اختصاصی در سراها است.

مدرسه سپهداری(امام خمینی(ره)): در بافت قدیمی شهر اراک و جنب بازار اراک مسجد و مدرسه علمیه که در زمان فتحعلی شاه قاجار ساخته شده قرار دارد. نوع معماری به کار رفته در ساخت گنبد، ایوان حجره‌های اطراف و کاشی‌کاری‌ها اقتباسی از معماری صفوی است.

مقبره آقا نورالدین عراقی: آقا نورالدین از برکات علمی و اخلاقی بسیاری برخوردار بوده است و از مراجع دینی مردم اراک بود، ساخت مقبره این بزرگوار در در موقعیت یکی از دروازه‌های قدیمی به نام شهرجرد درسال ۱۳۵۱ه. شروع و در سال ۱۳۵۸خاتمه یافت، این بنا متعلق به دوره قاجار است.

کلیسای مسروپ مقدس: این کلیسا دارای پلان مستطیل شکل است و نمای بیرونی کلیسا با آجرسفال تزیین شده که در اراک خیابان شهید بهشتی، خیابان دکتر چمران(نیسانیان سابق ) واقع شده، این کلیسا متعلق به دوره قاجار است.

کارونسرای شاه‌عباسی: این بنا مربوط به دوران صفوی است که در جاده اراک-خمین ودر فاصله  40کیلومتری شرق اراک روستای کاروانسرا قرار دارد. فرم کلی این بنا به شکل تقریباً مربع با چهار ایوان در جهات اصلی و یک حیات مر کزی است.

این مطلبو از دست ندید!  آنچه در روز حادثه کشتار توله خرس قهوه‌ای گذشت/ حال و هوای خرس کوچولو از زبان فیلمبردار ماجرا

مسجد آخوند: بنای مسجد آخوند در داخل شهر اراک حد فاصل خیابان مولوی وکوچه سعدی قرار گرفته است. بنای مسجد از بخش‌هایی مانند حیاط، شبستان، طبقه همکف، دستشویی و سردر ورودی جداگانه تشکیل شده که اندکی پایین‌تر از کف اصلی کوچه و خیابان گفته شده قرار گرفته و این بنا مربوط به دوره قاجار است.

قلعه حاج وکیل: بنای قلعه حاج وکیل امروزه در محله عباس‌آباد در خیابان شهید چمران(نیسانیان )واقع شده است. شامل حیاط، ایوان، شبستان، قسمت همکف و بالاخانه بوده و این بنا مربوط به دوره قاجار است.

حمام علیا: حمام تاریخی محله علیا در داخل شهر سنجان‌، محله علیا در خیابان شهرداری واقع شده است. بنای حمام مشتمل بر سردر ورودی، فضای سربینه، گرمخانه، خزینه و تون حمام است. داخل حمام فضایی هشت ضلعی است که در وسط آن حوض بزرگی قرار گرفته و این حمام مربوط به دوره قاجار است.

از جاذبه‌های مذهبی این شهر هم می‌توان به امامزاده ۷۲ تن ساروق، امامزاده محمدعابد(ع)، امامزاده ابراهیم(ع)، امامزاده حواخاتون(ع)، بقعه پیر مرادآباد، امامزاده عبدالله(ع)، بقعه شاه قریب، بقعه شاه قلندر و امامزاده چهل دختران اشاره کرد.

آثاری تحت عنوان میراث معنوی شهرستان اراک در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است که شامل تعزیه سیار اراک، علم‌گردانی هزاوه، چغچغه‌زنی انجدان، گیوه‌دوزی سنجان، حلوای تبق ابراهیم‌آباد اراک، شیوه پخت سنتی فتیر و کسمه اراک می‌شود.

 گیوه دوزی سنجان                                                                                                                       

گیوه‌دوزی از قدیمی ترین صنایع دستی شهراراک است که به عنوان میراث معنوی ثبت شده است. همه مراحل تولید این پاپوش دستی و مواد اولیه آن نخ قالی و ضایعات چرم است. رویه گیوه اغلب به دست زنان با نوعی سوزن با نام محلی جوالدوز بافته می‌شود، قسمت کفی آن  نیز به وسیله مردان با استفاده از ابزاری به نام تخت به اصطلاح آجیده می‌شود. در صورت لزوم رویه این پاپوش با استفاده از سیریش اندوده می‌شود تا مانع  نفوذ آب به درون آن شود. شیوه کشی( ساخت تخت گیوه) و رویه چینی(بافت رویه گیوه) دوبخش اساسی در تولید گیوه است. این هنرمخصوص  زنان و دختران روستا است که با استفاده از نخ تابیده در ضخامت‌های مختلف یک لایه یا چند لایه و سوزن مخصوص به گیوه چینی تولید می‌شود وهر چه نخ به کاررفته نازک‌تر باشد مرغوبیت گیوه تولیدی نیز بیشتراست. پس از پایان کار، گیوه قالب‌گیری می‌شود که دراین کار از قالب‌های مخصوصی از چوب، به شکل پا استفاده می‌شود و این نوع گیوه‌ها به سبب جنس نخی آن بسیار سبک است .

شیوه پخت سنتی فتیر و کسمه اراک

مواد کسمه و فتیر از ترکیبات آرد گندم، آب، روغن، شکر، تخم مرغ، کنجد و مقدار بسیار اندک مایه خمیر تشکیل می‌شود، در برخی از فتیر پزی‌ها به ترکیبات مذکور شیر اضافه می‌کنند که به آن  فتیر یا کسمه شیرمال می‌گویند و اما بعضی از فتیر‌پزی‌ها فقط با استفاده از همان خمیر اولیه بدون اضافه کردن شیر، فتیر را عمل می‌آورند و در آن صورت به آن فتیر و یا کسمه معمولی می‌گویند.

موزه‌ها

موزه چهارفصل: حمام چهار فصل از زیباترین آثار معماری دوره قاجار در اراک است. نام چهارفصل برگرفته از تابلوهای کاشی‌کاری شده در چهار جهت حمام در بخش سربینه مردانه بوده که بنابر شرایط مختلف فصول سال به تصویر کشیده شده است. این حمام در خیابان شهید دکتر بهشتی واقع شده است.

موزه حسن‌پور: این خانه در بافت تاریخی اراک و مجموعه بازار در گذر سپهداری به فاصله ۵ متری از گذر اصلی بازار واقع شده، این خانه بنایی است درون‌گرا با یک حیاط مرکزی، موزه به بخش‌های مختلفی مانند تالار خط و خطاطی، تالارسفال، شیشه و سرامیک، تالار فرش و گلیم، تالار فلز و آثار حجمی، تالار چوب، منسوجات تقسیم می‌شود.

موزه مفاخر: نوع این بنا کوشکی با تزئینات آجری خاص دوره قاجاری ساخته شده و دارای دو ایوان شرقی و غربی است. این ساختمان دارای  11اتاق، حمام خزینه‌ای قدیمی که در گوشه حیاط ساخته شده بوده و درسال ۱۳۸۴به عنوان موزه مفاخر اقتتاح شد و دارای ۸ تالار است. موزه در انتهای خیابان  شهید بهشتی، نرسیده به خیابان شریعتی واقع شده است.

موزه سنگ و گوهر: در این موزه انواع کانی‌های معدنی و سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی گردآوری شده است. بنابراین در قالب این موزه ایجاد یک فضای آموزشی-پژوهشی سعی بر تحقق این مهم دارد. در این مجموعه لابراتوار مجهز گوهرشناسی برای تشخیص انواع سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی و کانی‌ها ایجاد شده است. این موزه در بلوار قدس، خیابان گلستان، نبش گلستان ۶ قرار دارد.

موزه حیات وحش: موزه حیات وحش اراک، بخشی از اداره کل حفاظت محیط زیست این استان است و مساحت کل موزه ۴۲۵ متر مربع  بوده و از سه طبقه تشکیل شده است. این موزه با وجود مهره‌داران و بی‌مهره‌ها مقام نخست را در میان سایر موزه‌های مراکز استان به خود اختصاص داده است.

موزه میراث کشاورزی و مردم‌شناسی:    موزه میراث کشاورزی ومردم‌شناسی ساروق در جوار امامزادگان ۷۲ تن ساروق قراردارد در این موزه ابزار و آلات کشاورزی صنعتی که شامل وسایل شخم زدن و دروکردن بوده به نمایش گذاشته شده، در بخشی از این موزه  اشیا و آثاری که مردم ساروق جمع آوری کرده و مربوط به دوره  قاجاری است،قرار دارد.

موزه آموزش و پرورش: این موزه در سال ۱۳۸۸ و در سه طبقه که شامل موزه آموزش وپرورش، پژوهش‌سرای خلیج فارس و نمایشگاه دایمی مواد مخدر می‌شود تاسیس شده است، این موزه اسناد و مدارک آموزش و پرورش، تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی و شامل غرفه شهدا، غرفه خیرین مدرسه‌ساز، غرفه پرورشی، غرفه تربیت بدنی و سایر موارد است. این موزه در ابتدای پل خیبر کوچه آموزش و پرورش قرار دارد.

قیمت موزه‌ها

قیمت تمامی موزه‌های سطح استان به جز موزه حمام چهارفصل اراک دو هزار تومان و قیمت موزه چهارفصل هم ۲ هزار و ۵۰۰ تومان است.

مشاهیر و مفاخر

شهرستان اراک زادگاه و مهد رشد مفاخر و مشاهیر بزرگ و تاریخ‌ساز در ایران بوده، به همین دلیل استان مرکزی و شهرستان اراک دارای جایگاه ویژه‌ای در کشور است. این مشاهیر در زمینه‌های مذهبی، سیاسی، تاریخی، اجتماعی، عرفان، فلسفی و علوم نوین و سایر موارد دارای مراتب عالی و تأثیرگذار بر کشور و جهان بوده‌اند.

ازجمله این مشاهیر و مفاخر می توان به میرزا محمدتقی خان امیرکبیر، میرزا ابوالقاسم فراهانی، آقا نورالدین عراقی، آقا ضیاالدین عراقی، حاج آقا محسن عراقی، آیت‌الله محمدعلی اراکی، کربلایی کاظم ساروقی، علی اکبر خان فراهانی، دکتر محمدمهدی فولادوند، دکتر نیسانیان و دکتر محمد خزائلی اشاره کرد.

صنایع دستی

رشته‌های صنایع دستی شهرستان اراک عبارتند از دستبافت‌های سنتی(قالی‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم بافی)، رودوزی‌های سنتی، آثار چوبی(منبت، کنده کاری روی چوب، معرق‌کاری، پیکرتراشی، خراطی، ساخت و سازهای سنتی، مشبک و گره چینی چوب)، سفالگری، کتابت و نگارگری(طراحی سنتی، نقاشی ایرانی، گل ومرغ، تذهیب و تشعیر، خوشنویسی، کتیبه نویسی)، آثار فلزی(مسگری، قلمزنی، سفیدگری، چلنگری، مشبک فلز، ملیله طلا و نقره)، پاپوش سنتی(گیوه‌دوزی و گیوه‌بافی)، آرایه‌های معماری(گچبری سنتی، آینه‌کاری)، تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی، مرواریدبافی، میناکاری، صحافی سنتی، سراجی سنتی، زره‌بافی، چاپ باتیک، سوخت روی چوب، بافتنی‌های سنتی، البسه محلی، پاپیر ماشه و فرش ساروق که شهرت جهانی دارد.

بازارچه‌های صنایع دستی

اراک،خیابان محسنی، گذر حاج تقی خان، سرای مهر«جاجیم، تذهیب، سنگ های قیمتی، معرق، منبت، گیوه و غیره»

اراک، نگارخانه استاد واشقانی، انتهای خیابان بهشتی، جنب دانشگاه علوم«تمام اقلام صنایع دستی»

هتل‌ها

هتل‌ها از جمله مراکز اقامتی و خدماتی به شمار می‌روند که بسته به درجه‌بندی که دارند کیفیت ارائه خدمات آنها متفاوت است.

شهرستان اراک دارای ۴ هتل شامل هتل ۵ ستاره امیرکبیر در مجتمع تفریحی و توریستی امیرکبیر به شماره تلفن ۰۸۶۳۳۱۲۴۰۶۰، هتل ۳ ستاره معلم به آدرس ااک، خیابان فتح شیاکوه(نمک‌کوریها، مجتمع فرهنگیان به شماره تلفن ۰۸۶۳۲۷۸۶۰۲۰، هتل ۳ ستاره پیام به آدرس اراک، خیابان جهاد، شهرک شهید بهشتی، فاز یک به شماره تلفن ۰۸۶۳۳۱۳۳۳۳۸، هتل ۳ ستاره زاگرس به آدرس اراک، خیابان شهید شیرودی، خیابان شهید قدوسی به شماره تلفن ۰۸۶۳۲۲۱۲۲۲۲ است.

قیمت هتل‌ها

هتل‌های ۵ ستاره

هتل‌های ۵ ستاره استان مرکزی دارای قیمت آزاد هستند.

هتل ۴ ستاره

براساس نرخ مصوب هتل‌های ۴ ستاره استان مرکزی، قیمت هر اتاق یک‌تخته با حمام، ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار ریال( ۳۳۰ هزار تومان)، قیمت اتاق دوتخته با حمام ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار ریال(۴۱۰ هزار تومان) و تخت اضافی یک میلیون و ۴۵۰ هزار ریال(۱۴۵ هزار تومان) است، در ضمن ۳۰ درصد تخفیف در قیمت اتاق برای تورهای ورودی الزامی است، صبحانه در نرخ‌ها محاسبه شده است، مبالغ تعیین‌شده بدون احتساب عوارض ارزش افزوده است و افزایش هرگونه مبلغ دیگری به آن برخلاف مقررات است، به مبالغ تعیین‌شده ۱۵ درصد حق سرویس اضافه می‌شود، میهمانان می‌توانند در صورت بروز هرگونه نارضایتی از خدمات ارائه‌شده با تلفن ۰۸۶۳۴۰۳۱۱۷۶ رسیدگی به شکایات معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی تماس حاصل کنند.

هتل ۳ ستاره

براساس نرخ مصوب هتل‌های ۳ ستاره استان مرکزی، قیمت هر اتاق یک‌تخته با حمام در هتل‌های ۳ ستاره، ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار ریال(۳۱۰ هزار تومان)، قیمت هر اتاق دوتخته با حمام ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان(۳۵۰ هزار تومان) و قیمت تخت اضافی یک میلیون و ۱۳۰ هزار ریال(۱۳۰ هزار تومان) است، در ضمن ۳۰ درصد تخفیف در قیمت اتاق برای تورهای ورودی الزامی است، صبحانه در نرخ‌ها محاسبه شده است، مبالغ تعیین‌شده بدون احتساب عوارض ارزش افزوده است و افزایش هرگونه مبلغ دیگری به آن برخلاف مقررات است، به مبالغ تعیین‌شده ۱۵ درصد حق سرویس اضافه می‌شود، میهمانان می‌توانند در صورت بروز هرگونه نارضایتی از خدمات ارائه‌شده با تلفن ۰۸۶۳۴۰۳۱۱۷۶ رسیدگی به شکایات معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی تماس حاصل کنند.

هتل ۲ ستاره

براساس نرخ مصوب هتل‌های ۲ ستاره استان مرکزی، قیمت هر اتاق یک‌تخته با حمام در این هتل‌ها یک میلیون و ۴۰۰ هزار ریال(۱۴۰ هزار تومان)، قیمت هر اتاق دوتخته با حمام یک میلیون و ۸۰۰ هزار ریال(۱۸۰ هزار تومان) و قیمت تخت اضافی ۵۰۰ هزار ریال(۵۰ هزار تومان) است، در ضمن ۳۰ درصد تخفیف در قیمت اتاق برای تورهای ورودی الزامی است، صبحانه در نرخ‌ها محاسبه شده است، مبالغ تعیین‌شده بدون احتساب عوارض ارزش افزوده است و افزایش هرگونه مبلغ دیگری به آن برخلاف مقررات است، به مبالغ تعیین‌شده ۱۵ درصد حق سرویس اضافه می‌شود، میهمانان می‌توانند در صورت بروز هرگونه نارضایتی از خدمات ارائه‌شده با تلفن ۰۸۶۳۴۰۳۱۱۷۶ رسیدگی به شکایات معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی تماس حاصل کنند.

هتل ۱ ستاره

براساس نرخ مصوب هتل‌های یک ستاره استان مرکزی، قیمت هر اتاق یک‌تخته با حمام در این هتل‌ها یک میلیون ریال(۱۰۰ هزار تومان) و قیمت هر اتاق دوتخته با حمام یک میلیون و ۲۰۰ هزار ریال(۱۲۰ هزار تومان) است، در ضمن ۳۰ درصد تخفیف در قیمت اتاق برای تورهای ورودی الزامی است، صبحانه در نرخ‌ها محاسبه شده است، مبالغ تعیین‌شده بدون احتساب عوارض ارزش افزوده است و افزایش هرگونه مبلغ دیگری به آن برخلاف مقررات است، به مبالغ تعیین‌شده ۱۰ درصد حق سرویس اضافه می‌شود، میهمانان می‌توانند در صورت بروز هرگونه نارضایتی از خدمات ارائه‌شده با تلفن ۰۸۶۳۴۰۳۱۱۷۶ رسیدگی به شکایات معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی تماس حاصل کنند.

مهمان‌پذیرها

اراک دارای چهار مهمان‌پذیر شامل مهمان‌پذیر درجه ۲ تخت جمشید به آدرس اراک، خیابان امیرکبیر با شماره تلفن ۰۸۶۳۲۲۲۳۲۰۹، مهمان‌پذیر درجه ۳ جهان به آدرس اراک، خیابان امام خمینی(ره) با شماره تلفن ۰۸۶۳۲۲۲۲۶۷۰، مهمان‌پذیر درجه ۳ یاس به آدرس اراک، خیابان امیرکبیر با شماره تلفن ۰۸۶۳۲۲۴۴۴۸۲، مهمان‌پذیر درجه ۳ توحید به آدرس اراک، میدان شهدا با شماره تلفن ۰۸۶۳۲۲۲۲۸۳۹ است.

قیمت مهمان‌پذیرها

مهمان‌پذیر تخت جمشید دارای اتاق‌های سه تخته و چهارتخته بوده و اتاق یک‌تخته و دوتخته ندارد و قیمت هر اتاق سه‌تخته این مهمان‌پذیر با حمام و سرویس بهداشتی داخل اتاق ۱۱۰ هزار تومان و قیمت هر اتاق ۴ تخته با حمام و سرویس بهداشتی داخل اتاق ۱۴۰ هزار تومان است، قیمت هر اتاق یک‌تخته در مهمان‌پذیر یاس، ۶۲ هزار تومان، دو تخته ۸۰ هزار تومان، سه‌تخته ۱۰۰ هزار تومان و ۴ تخته ۱۲۰ هزار تومان و قیمت هر اتاق دو تخته بدون حمام در مهمان‌پذیر توحید هم ۸۵ هزار تومان است.

سفره‌خانه‌های سنتی

سفره‌خانه‌ها از دیگر اماکن خدماتی هستند که شهرستان اراک دارای ۹ سفره‌خانه سنتی شامل سفره‌خانه سنتی کوهستان به آدرس اراک، مجتمع سیاحتی امیر کبیر، سفره‌خانه سنتی پارسیان به آدرس اراک، خیابان محسنی، سرای مهر، سفره‌خانه سنتی سلطان به آدرس اراک، شهر صنعتی جنب استخر، سفره‌خانه سنتی  پاسارگاد به آدرس اراک، کوی صنعتی، سفره‌خانه سنتی مجتمع طوفان به آدرس اراک، ک ۷محوراراک-خمین روبروی انجیرک، سفره‌خانه سنتی ارگ، به ادرس اراک، میدان ارگ، سفره‌خانه سنتی شاهین به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-خمین ک۴ روستای حسین‌آباد بغدادی، سفره‌خانه سنتی سرچشمه به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-خمین ک ۴ روستای حسین‌آباد بغدادی، سفره‌خانه سنتی خاطره‌سازان پاسارگاد به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-خمین ک ۴ روستای حسین‌آباد بغدادی می‌شود.

مجتمع‌های تفریحی و توریستی

از مجتمع‌های گردشگری و تفریحی اراک می‌توان به مجتمع گردشگری و تفریحی طوفان به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-خمین، کیلومتر ۷، مجتمع گردشگری شاهین به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-خمین، کیلومتر ۴، روستای حسین‌آباد بغدادی، مجتمع شهربازی لاله به ادرس اراک، ابتدای جاده تهران، مجتمع گردشگری آفتاب به آدرس اراک، سنجان، منطقه نمونه گردشگری کلاله، مجتمع گردشگری و پذیرایی دشت‌بهشت اراک، روستای نظم‌آباد و مجتمع گردشگری و پذیرایی خاطره‌سازان پاسارگاد، روستای حسین‌آباد بغدادی اشاره کرد.

رستوران‌های بین‌راهی

رستوران‌های بین‌راهی اراک هم شامل رستوران شمشاد به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-سلفچگان میدان امام، رستوران بلوط به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-سلفچگان ک ۱۵، رستوران دیدار به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-سلفچگان ک۲۷، رستوران منظریه به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-سلفچگان ک۲۵، رستوران لاله صحرا به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-سلفچگان ک۳۸ و رستوران پولاب به آدرس اراک، محور گردشگری اراک-سلفچگان ک۵ می‌شود.

پایگاه‌های اسکان آموزش و پرورش

ناحیه یک ارا،  اراک،  میدان سرداران (دروازه تهران) – نبش خیابان دکترحسابی – دبیرستان شاهد حاج عراقچی به شماره تلفن ۰۸۶۳۲۲۱۹۵۵۴ و ۰۹۱۸۶۲۰۶۹۵۹

ناحیه دو ارا،  اراک، خ آیت اله کاشانی – روبروی مسجدسیدها – داخل بن بست – سالن شهید شمسی پور به شماره تلفن ۰۸۶۳۲۲۱۴۸۵۰ و ۰۹۳۸۸۰۳۴۰۴۵

سوغات

از جمله سوغات شهرستان اراک می‌توان به فتیر و کسمه، شیره انگور، رب انگور، برگ زردآلو، ترخینه و باسلوق و صنایع دستی مختلف اشاره کرد.

قیمت سوغات

قیمت هر کیلو فتیر اراک بین ۶ تا ۸ هزار تومان،قیمت هر کیلو شیره انگور بین ۱۲ تا ۲۵ هزار تومان، قیمت هر کیلو باسلوق بین ۴۰ تا ۶۰ هزار تومان، هر کیلو رب انگور بین ۱۲ تا ۲۲ هزار تومان، هر کیلو ترخینه بین ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان و برگ زردآلو بین ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان برآورد شده است.